(તારી મારી વચ્ચે આ ઉન્માદ જેવું… જૂલાઈ 22, 2012)

*

ઇચ્છાનું તો એવું છે ભૈ, ઘાસ જેવું…
ઊગી આવે જ્યાં મળે ભીનાશ જેવું.

તારી મારી વચ્ચે આ ઉન્માદ જેવું…
કૈંક તો છે ઢાઇ અક્ષર પાશ જેવું !

મારી અંદર રહું છું હું હજ્જાર રૂપે…
તોય મને હું ક્યાં મળું જરાક જેવું !

સૂરજ સમજણનો પછી દેખાય શાને ?
હોય મન જ્યાં ગોરંભાયેલ આભ જેવું !

તું જો નહીં આવે સખા, તો ચાલશે,
મોકલ મબલખ મઘમઘ થોડી યાદ જેવું.

આટલા વર્ષે સમજાયું ‘ઊર્મિ’ને આ,
સાવ અડબંગ હોય છે આ વ્હાલ જેવું.

- ઊર્મિ (૫ ઑગષ્ટ ૨૦૧૨)

મિત્રો, આજે આ ઊર્મિનાં સાગરની છઠ્ઠી વર્ષગાંઠ છે.  આમ જુઓ તો ગયા વર્ષમાં હું માત્ર બે જ નવી ગઝલની પોસ્ટ મૂકી શકી હતી… અને છતાંયે ઊર્મિસાગર.કૉમનાં ચાહક-મિત્રોની, આપ સૌની, અહીં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ મને સ-તત અને ભરપૂ…ર વર્તાતી રહી છે, એ બદલ હું આપ સૌની દિલથી ખૂબ ખૂબ આભારી છું… આપ સૌનાં સહકાર અને પ્રોત્સાહનની સાથે સાથે મને નિરંતર મળતા રહેતા આપના નિખાલસ પ્રતિભાવો પણ હંમેશા મારું પ્રેરકબળ બની રહ્યા છે.  ભવિષ્યમાં આવી જ રીતે આપ સૌ મિત્રોનો પ્રેમ અને સહકાર કાયમ મને મળતાં જ રહેશે એવો વિશ્વાસ પણ છે જ… દર વખતની જેમ આજે પણ જરૂર કહીશ કે છ વર્ષની આ શબ્દ-સફર આપ સૌના સાથ અને સહકાર વગર બિલકુલ શક્ય ન્હોતી.  સૌને મારા ઊર્મિપૂર્વક સ્નેહવંદન.

આજે એક તરોતાજા ગઝલ પ્રસ્તુત કરું છું, મારા પઠન સાથે. મારો અવાજ કદાચ તમને સાંભળવો ન પણ ગમે એટલે તમારા કાન પર થનારા અત્યાચાર બદલ આગોતરી જ ક્ષમા માંગી લઉં છું…  :)  હંમેશની માફક આપના નિખાલસ અભિપ્રાયો સહર્ષ સદાય આવકાર્ય છે.

(હોવાપણું…     5/24/2012)

*

જીન્દગીની ધારણાનું કૈંક તો કારણ હશે,
આપણા હોવાપણાનું કૈંક તો કારણ હશે.

- ઊર્મિ (2/27/2012)

*

(તારી આ વિચારણાનું કૈંક તો કારણ હશે…   4/30/2012)

ઊર્મિસાગર.કૉમની છઠ્ઠી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ‘ગાગરમાં સાગર’ ઉપર માણો, એક સપ્તાહ માટે કાવ્ય-પઠન ઉજવણી…

આજની આ ગઝલ આજનાં ખાસ દિવસે ખાસ મારી ‘વસંતપંચમી’ માટે…

(પાનખરની કાયાપલટ…    ચેરી બ્લોસમ… 3/24/2012)

જુઓ, માંગણી એ કરે છે મજાની…
“કરું તો કરું માંગણી હું ગજાની!”

થયો છે ગુન્હો જ્યારથી એક સુંદર,
કરે છે પ્રતિક્ષા એ સુંદર સજાની…

તરજ વેણુએ છેડી’તી કૈંક એવી,
ન પૂછો શું હાલત થઈ કાળજાની…

શરીરે નહીં, ક્રાંતિ થઈ ગઈ સમજમાં
ને કાયાપલટ થૈ ગઈ કુબજાની…

આ શેની અસર છે નિરંતર ગઝલમાં
પડી ટેવ ‘ઊર્મિ’ને પણ આવજાની…?

- ઊર્મિ (4/30/2012)

(બગીચામાં ક્રાંતિ… ચેરી બ્લોસમ… 3/24/2012)

*

કાવ્ય ક્યાં છે ? આ
તો મેં કરેલી જાત
સાથે વાત છે.

*

આજનો અંધાર જો, રળિયાત છે !
આપણી વચ્ચે શું કોઈ વાત છે?

ક્યાં ગયો લય, જે હતો હર શબ્દમાં?
દિલમાં મારા એ જ ઉલ્કાપાત છે.

એ ધધખતું રણ લઈને આવશે,
એ સ્મરણ છે, એ જ એની જાત છે.

એટલું સહેલું નથી, જીવન તો એક
યુદ્ધ છે, ને એના કોઠા સાત છે.

કેમ તું ચર્ચાય છે, હોવાપણું?
તું નથી ને તોયે તું સાક્ષાત છે.

ક્યાં લગી એ પાળશે નિઃસ્તબ્ધતા ?
‘ઊર્મિ’ની તાસીર ઝંઝાવાત છે.

- ઊર્મિ (૨/૧૮/૨૦૧૨)

મિત્રો, આજે આ ઊર્મિનાં સાગરની પાંચમી વર્ષગાંઠ છે… આમ તો ઘણા વખતથી આ ઊર્મિનાં સાગરમાં ઓટ ચાલે છે…પરંતુ ઊર્મિસાગર.કૉમનાં વાંચક-ચાહક-ભાવક મિત્રોની અહીં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ હાજર બદલ હું એમનો ખૂબ ખૂબ આભાર માનું છું… આપ સૌનાં તરફથી સતત મળતાં સહકાર, પ્રોત્સાહન, ઉત્સાહની સાથે સાથે આપનાં ખાસ નિખાલસ અને પ્રેરણાત્મક પ્રતિભાવો બદલ આપ સૌનો અંતરની ઊર્મિથી ખૂબ ખૂબ આભાર…! ભવિષ્યમાં પણ કાયમ એ મળતાં જ રહેશે એવી અપેક્ષા સહ… સૌને મારા સ્નેહવંદન.

આજે નવું કૈં ખાસ નથી એટલે પ્રસ્તુત છે, for a change, રિષભઅંકલ દ્વારા સંગીતબદ્ધ-સ્વરબદ્ધ થયેલી મારી એક જૂની ગઝલ.  આશા છે કે આપ સૌને જૂનું ફરી માણવું ને ગણગણવું ગમશે… હંમેશની માફક આપના નિખાલસ અભિપ્રાયો સહર્ષ આવકાર્ય છે.

(तेरे जाने के बाद…  ગ્રાન્ડ કેન્યોન, એરિઝોના… ૫/૨૩/૨૦૧૧…  ફોટોઃ ઊર્મિ)

સંગીત : રિષભ મહેતા
સ્વર : ગાયત્રી ભટ્ટ

ચાલો એક બોનસ પણ આપી દઉં આજે….

સાંભળો… આ જ ગઝલ, રિષભઅંકલનાં સ્વરમાં માત્ર હાર્મોનિયમ સાથે… ઘરે રેકોર્ડ કરેલું એકદમ અનઓફિસીયલ વર્ઝન… પણ મને જરા વધુ ગમી ગયેલું…

આભ ઝરમર ઝરે तेरे जाने के बाद,
રોજ પીંછાં ખરે तेरे जाने के बाद.

સ્તબ્ધ સૃષ્ટિ સકળ ને અકળ સ્તબ્ધતા,
ના હવા મર્મરે तेरे जाने के बाद.

મેં મને ખોળી પણ ક્યાંયે હું ના મળી,
શૂન્યતા થરથરે तेरे जाने के बाद.

તારું ચાલ્યા જવું- એક પ્રસવયાતના,
કાવ્ય કૈં અવતરે तेरे जाने के बाद.

તું નથી, તું નથી, તું નથી, તું નથી,
તું બધે તરવરે तेरे जाने के बाद.

‘ઊર્મિ’ કેવી તરંગી હતી પણ હવે-
ના જીવે, ના મરે तेरे जाने के बाद.

- ઊર્મિ (૬ મે ૨૦૦૯)

*

ઊર્મિસાગર.કૉમની વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ગાગરમાં સાગર ઉપર ઉજવાઈ રહ્યું છે… કાવ્યપઠન સપ્તાહ !

આજે ઘણા વખત પછી એક ગઝલ પ્રસ્તુત છે, પ્રથમવાર ગાગાગાગા નાં બે આવર્તનમાં…  આશા છે કે તમને ગમશે.

(શૈશવમાં પયગંબર…   2 નવેમ્બર, 2002)

*

અંતરો વચ્ચે
અંતર કરતાંય
ઉંબર જોયા…

*

મંદિર મસ્જીદ ઘર ઘર જોયા,
રીત રિવાજો નક્કર જોયા.

પડતાનો કર ઝાલે એવા
દુશ્મન પણ કૈં સધ્ધર જોયા.

વરસ્યા વિણ પણ ગાજે-ગરજે,
આભનાં મેઘાડંબર જોયા.

ખિસ્સા જેના ખાલી હરદમ,
ભપકા એના જબ્બર જોયા,

કોઈ તમા નહીં ધરતીની પણ
એવાય અણનમ અંબર જોયા.

ભગવા-થોથા-પ્રથા-પૂજામાં,
ભટકેલા કૈં રહબર જોયા.

એમ ન માનત એની હસ્તી,
શૈશવમાં પયગંબર જોયા.

-’ઊર્મિ’

મિત્રો, આજે આ ઊર્મિનાં સાગરની ચોથી વર્ષગાંઠ છે… આજે ખાસ ઊર્મિસાગર.કૉમનાં વાંચક-ચાહક-ભાવક મિત્રોનો ખૂબ ખૂબ આભાર માનું છું કારણ કે આપ સૌની અહીં પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ હાજરીને લીધે જ મારી ઊર્મિનો સાગર હંમેશા ઘૂઘવતો રહે છે અને આપણી આ ગુજરાતી સાહિત્યની નાનકડી ગાગર હંમેશા છલકાતી રહે છે (જેને માટે હાલમાં જયશ્રીનો ખાસ આભાર!).  આપ સૌનાં તરફથી સતત મળતાં સહકાર, પ્રોત્સાહન, ઉત્સાહની સાથે સાથે આપનાં ખાસ નિખાલસ અને પ્રેરણાત્મક પ્રતિભાવો  બદલ આપ સૌનો અંતરની ઊર્મિથી ખૂબ ખૂબ આભાર…!  ભવિષ્યમાં પણ કાયમ એ મળતાં જ રહેશે એવી અપેક્ષા સહ… સૌને મારા સ્નેહવંદન.

આજે પ્રસ્તુત છે મારું એક યુગ્મગીત, જે આમ તો મેં લગભગ બે કે અઢી વર્ષ પહેલાનું લખેલ છે પરંતુ આજ સુધી કદી પ્રકાશિત કર્યું ન હતું. મને ખ્યાલ છે કે આ ગીત ખાસ્સુ લાંબુ થયું છે (પાંચ બંધનું ગીત ખરેખર લાંબુ જ કહેવાય ને!), પરંતુ અનાયાસે ‘આવેલા’ આ ગીતમાંથી કોઈ એકાદ બંધને પણ રદ કરવાનું મારા દિલને સહેજે ગમ્યું નહીં.  અને એટલે એને એમ જ રહેવા દીધું છે.  આશા છે કે આપ સૌને માણવું ગમશે… હંમેશની માફક આપના નિખાલસ અભિપ્રાયો સહર્ષ આવકાર્ય છે.

(દુર્લભ કાંઠો…                જૂલાઈ 19, 2007)

*

શું આપણા મળવાની વાતો, યાદ છે સખા? તને યાદ છે સખા?
એક મખમલી વાગ્યો’તો કાંટો, યાદ છે સખા? મને યાદ છે સખા.

છાનું રહ્યું ન વ્હાલ કેવું વિસ્તરી ગયું,
નસનસનું નૂર થઈને મને એ વરી ગયું,
ઘટઘટમાં હતો સૂર સમાયો, યાદ છે સખા? તને યાદ છે સખા?
એક મખમલી…

કેવું મજાનું આપણું શ્યામલ હતું મળવું !
મળવું ફરી ફરી ને ફરીથી જુદા થવું,
મળવા ને ઝૂરવાની રાતો, યાદ છે સખા? તને યાદ છે સખા?
એક મખમલી…

યમુનાના મધુર જળ હવે ખારા થઈ ગયા,
મઝધાર પણ કિનારે ઝૂરતા થઈ ગયા,
કેવો હતો દુર્લભ એ કાંઠો, યાદ છે સખા? તને યાદ છે સખા?
એક મખમલી…

કોની મજાલ કે ઉભયને કોઈ અલગ કરે !
તેં પણ કહ્યું હતું: છે સ્નેહ બ્રહ્મથી પરે !
ને ભાગ્યનો નિર્દય એ પાસો… યાદ છે સખા? તને યાદ છે સખા?
એક મખમલી…

તને યાદ છે સખા? મને યાદ છે સખા.
તને યાદ છે સખા? મને યાદ છે સખા.

હા, આપણા મળવાની વાતો યાદ છે સખી, મને યાદ છે સખી.
મળવા ને ઝૂરવાનો નાતો યાદ છે સખી, મને યાદ છે સખી.

તો શું થયું બંધાયા નહીં કોઈ તાંતણે ?
હૈયા થયા ક્યાં આપણા જુદા કોઈ ક્ષણે ?
અકબંધ ભવોભવનો નાતો યાદ છે સખી? તને યાદ છે સખી?
એક મખમલી વાગ્યો’તો કાંટો, યાદ છે સખી… મને યાદ છે સખી !

યાદ છે, સખી… મને યાદ છે, સખી…
યાદ છે, સખી… મને યાદ છે, સખી…

- ‘ઊર્મિ’

આ ગીતની પ્રેરણા શ્રી ર.પા.નાં મને અતિશય ગમતાં એક ગીત પરથી મળી હતી : મારી આંખમાં તું વહેલી સવાર સમું પડતી…

*** ઊર્મિસાગર.કૉમની ચોથી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આવતી કાલથી ‘ગાગરમાં સાગર’ પર માણો, કાવ્યપઠન-સ્પેશ્યલ સપ્તાહ !

આજે પ્રસ્તુત છે, મારી કલમથી (આઈ મીન, કી-બોર્ડથી) પ્રથમવાર હિન્દીમાં લખાયેલી ગઝલ… જે જાન્યુઆરીમાં ‘ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા‘ દ્વારા યોજાયેલા ઓનલાઈન તરહી મુશાયરા વખતે લખાઈ હતી… જેમાં આપેલ પંક્તિ હતી: सरहद की दोनों ओर चहकता चमन रहे

(ચમનમાં સરહદ…      નવેમ્બર 7, 2008)

*

काश, हदकी
दोनो ओर प्यारका
कवन रहे…

*

इक दूसरेंके वास्ते दिलमें स्तवन रहे,
सरहदकी दोनों और चहकता चमन रहे|

नफरत मिटानेमें ही सदा मन मगन रहे,
इक दूसरेके सुखकी हमेशा लगन रहे|

हर मांकी गोद राम-रहिमसे फली रहे,
हर गांव और गली गली नेकी चयन रहे|

हर दिलसे ये दुआ उठे की दूरियां हो कम,
दोंनो तरफको चैन मिले और अमन रहे|

हर हालमें वो खुश रहे, मन साफ हो सदा…
हर हालमें हमारा भी ऐसा ही मन रहे|

तो क्या हुआ अलग है जमीं और अलग धरम,
यु इक बने रहे सभी जैसे गगन रहे|

आओ, मिटा दे मनमें गडा मैल प्यारसे,
सबका भला हो ऐसी दिलोमे लगन रहे|

- ઊર્મિ

(જાન્યુ. ૧૩-૧૪, ૨૦૧૦)

ત્રિપદી ગઝલ લખવાનો મારો પ્રથમ પ્રયાસ…

(ધરતી છે તો આભ છે…    ૪ જૂલાઈ, ૨૦૦૯)

*

સથવારાનો
સતત ભાવ, પ્રેમ-
માં પર્યાપ્ત છે!

*

આશનો ઉત્પાત છે,
એ જ તો સંતાપ છે;
સાવ સીધી વાત છે.

આભ એક આભાસ છે,
ધરતી વાસ્તવવાદ છે;
સાવ સીધી વાત છે.

સૂર્યનું હોવું છે દિન,
ને ના હોવું- રાત છે;
સાવ સીધી વાત છે.

મદ ન કર ઉત્કર્ષનો,
ચડતી છે તો પાત છે;
સાવ સીધી વાત છે.

તું ફકત સંભાવના,
પંડ તો સાક્ષાત્ છે;
સાવ સીધી વાત છે.

તરસે-તડપે-ધગધગે,
નિશ્ચે ઝરમર-જાત છે;
સાવ સીધી વાત છે.

પ્રેમ છે શાશ્વત, સખા !
ઊર્મિ ઝંઝાવાત છે;
સાવ સીધી વાત છે.

-’ઊર્મિ’

છંદવિધાન : ગાલગાગા ગાલગા

સૌ મિત્રોને વેલેંટાઈંસ દિવસની ખૂબ ખૂબ પ્રેમભરી શુભેચ્છાઓ સહ આજે પ્રસ્તુત છે મારું એક ગોપીભાવ ગીત.

(મને ફાવે ત્યાં કેડી કંડારું…    લોંગવુડ ગાર્ડન, પેંસિલવેનિયા… મે ૧૧, ૨૦૦૮)

આ તો લાગણીનું ગામ છે ઓ શ્યામ, એમાં એક જ કેડીએ કેમ ચાલું ?
આ તો મનગમતું રાન છે ઓ શ્યામ, મને ફાવે ત્યાં કેડી કંડારું.

લોકો તો કહે છે કે એક હતી યમુના ને એક હતો યમુનાનો ઘાટ,
એવું યે કહે છે કે એક હતી રાધા ને એક હતો રાધાનો શ્યામ;
આ તો ગમતીલું ગાન છે ઓ શ્યામ, હું જ તારી રાધા તું શ્યામ…
આ તો ગમતીલું ગાન છે ઓ શ્યામ, મને ભાવે તે સૂરમાં લલકારું.
આ તો લાગણીનું ગામ છે ઓ શ્યામ, એમાં એક જ કેડીએ કેમ ચાલું ?

જગમાં તો ઠેર ઠેર મથુરા દેખાય મને, ભીતરમાં ગોકુળીયું ગામ,
એક એક ગોપી મારા અંગે રમે ને થાય રોમરોમ રણઝણીયું ધામ;
એ તો મોરનાં પીંછાનું હતું કામ, હું તો હતી સાવ નાદાન…
એ તો મોરનાં પીંછાનું હતું કામ, કહાન ! એમ કંઈ હું દલડું નહીં આપું !
આ તો લાગણીનું ગામ છે ઓ શ્યામ, એમાં એક જ કેડીએ કેમ ચાલું ?

- ઊર્મિ (જાન્યુ. ૧૫, ૨૦૦૯)