ગાગરમાં સાગર

મારો સાહ્યબો અષાઢીલો મેઘ છે સખી, એને વરસંતા લાગે છે વાર,
પણ, વરસે ત્યારે અનરાધાર !

તુષાર શુક્લ

તાપીસ્તોત્ર અને દુર્લભ ગુજરાતી તળપદા લોકગીતો

January 26, 2008 at 9:00 am | ગુજરાત, તાપી, મેહુલ સુરતી, લોકગીત, સંગીત
- Posted by ઊર્મિ | 55 Comments, Add Yours

સૌ મિત્રોને પ્રજાસત્તાક દિનની હાર્દિક શુભેચ્છાઓ.

મિત્રો, આજે આ શુભ દિને તમને સૌને હું એક મોટ્ટો ખજાનો જ ધરી દઉં તો કેવું રહેશે?! પરંતુ એ પહેલા ચાલો હું થોડી વાતો કરી લઉં… (કે પછી બોર કરી લઉં?! :-D )

હાલમાં જ ગુજરાત રાજ્ય સરકારે વ્યારાને નવરચિત તાપી જીલ્લો બનાવી 26મી જાન્યુઆરીએ આપણા રાષ્ટ્રીય પર્વ પ્રજાસત્તાક દિનની ઉજવણી ખૂબ જ ધામધૂમથી ત્યાં જ કરવાનું નક્કી કર્યુ હતુ. ગઈકાલે (25મીની) રાત્રે એક ખૂબ જ શાનદાર સાંસ્કૃતિક પ્રોગ્રામ વ્યારામાં યોજવામાં આવ્યો હતો… “સૂર્યપુત્રીનાં સથવારે “! અને આવા વિવિધ કાર્યક્રમોની તૈયારી તો ઘણા વખતથી ચાલી રહી હતી. આજે નવનિર્મિત તાપી જીલ્લામાં મુખ્યમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં હસ્તે વ્યારા ખાતે ધ્વજવંદન થવાનું હતું અને આવા બીજા ઘણા સાંસ્કૃતિક પ્રોગ્રામો પણ યોજાવાના હતા. (જોકે આ વાંચતાં સુધીમાં તો એ બધુ પતી જ ગયું હશે!)

મારે તમને જે ખાસ (ખજાનાવાળી) વાત કરવી હતી તે એ છે કે વ્યારામાં ગઈકાલે યોજાયેલા સાંસ્કૃતિક પ્રોગ્રામમાં નાટ્યસ્પર્ધા જેવા કાર્યક્રમોની સાથે સાથે તાપીસ્તોત્ર, તાપીગીતો અને ઘણા તળપદા લોકગીતો પણ રજૂ કરાયા હતા… જેને મધુર સંગીત આપ્યુ હતું આપણા ઓલટાઇમ-ફેવરિટ મેહુલ સુરતીએ. આ તળપદી લોકગીતો આમ તો આપણા જાણીતા હોવા છતાં હવે એ બહુ સાંભળવા મળતા ન હોઈ, લગભગ દુર્લભ થવા માંડ્યા છે… ગામડામાં રહેતા મિત્રોને તો કદાચ ક્યારેક માણવાનો મોકો મળી જતો હશે, પરંતુ શહેરમાં વસતા લોકો માટે અને ખાસ તો અમારા જેવા પરદેશમાં વસતા લોકો માટે તો એ ખરેખર દુર્લભ જ છે! અને આવા લોકગીતો તો આપણને કોઈ મ્યુઝિક આલ્બમમાં પણ કદી સાંભળવા મળતા નથી.

તાપી જીલ્લાનાં નિર્માણ પ્રસંગે પ્રજાસત્તાક દિનની ઉજવણી કરવા માટે યોજાયેલા આ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોની યોજના અને સફળતામાં મુખ્ય ફાળો આપનાર વ્યક્તિઓ:

મુખ્ય પ્રેરણાસ્ત્રોત - માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી
નિર્માણ - શ્રી દિલીપ રાવળ (કલેક્ટર, તાપી જીલ્લો)
સંશોધન અને સંકલન - શ્રી રાજેન્દ્ર હેમુ ગઢવી (ડેપ્યુટી કલેકટર, પ્રોટૉકોલ સુરત)
નાટ્ય લેખન અને દિગ્દર્શન - શ્રી કપિલદેવ શુક્લ
સંગીત સંયોજન અને ધ્વનિમુદ્રણ - મેહુલ સુરતી

તો મિત્રો, આજે આપણે સાંભળીએ અને માણીએ… તાપીસ્તોત્ર અને થોડા દુર્લભ લોકગીતો… બધા શબ્દો મારાથી પકડી શકાયા નહીં એટલે અહીં લખ્યા નથી… તમારાથી જો શબ્દો પકડાય તો અહીં લખી શકો છો…

તાપીસ્તોત્ર: (જેને આ પ્રથમવાર સંગીતમય બનાવવામાં આવ્યું છે!)

સ્વર: સત્યેન જગીવાલા
સ્વરવૃન્દ: આશિષ શાહ, રૂપાંગ ખાનસાહેબ, નુતન સુરતી, વ્રતિની ઘાડઘે, ધ્વનિ દલાલ, પ્રિયંકા ભટ્ટાચાર્ય

એવી દંતકથા છે કે તાપીસ્તોત્રના રચયિતા નારદમુનિ છે.