ગાગરમાં સાગર

(આવો વરસાદ ભાઈ…  ફોટો: વેબ પરથી)

આવો વરસાદ ભાઈ, આવો વરસાદ ભાઈ, તમને આદર માન છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

બળ બળતી ધરતીની કાળી દિશાઓ પણ ભડકે બળે છે વેરાનમાં
ત્રાહિ ત્રાહિ સહુ પંખી પશુઓ ને ખેડૂત રહે પરેશાનમાં
તમે પધારો તો ધરતીને આભનાં કણ કણમાં થાય આરામ છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

ઘૂંસરે બળદને ખેતરમાં ખેડૂત પણ પરસેવે કેવાં પિલાય છે
બાળકની હોડી ને મમ્મીની છતરી પણ ખૂણે પડી રિબાય છે
તડકાની સેરોના ધોધમાર મારાથી, લોકો થયા હેરાન છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

-પ્રજ્ઞા વશી

લગ્નપ્રસંગે જ્યારે જાન આવે ત્યારે કન્યાપક્ષવાળા તરફથી જમાઈરાજ માટે ખાસ ગાવામાં આવતા એક ખૂબ જ જાણીતા ગીતનાં રાગમાં આ ગીતને ગણગણવાની ખૂબ જ મજા આવશે… “આવો જમાઈ રાજ બેસો જમાઈરાજ તમને આદર માન છે“… જાણે કે ધરતીને પરણવા આવતાં જમાઈ વરસાદભાઈને માટેનું ગીત… 

કવિ શ્રી અનિલ જોશીને આજે એમનાં જન્મદિવસ પર ખૂબ ખૂબ હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… મારા અને તમારા તરફથી.

(ચકલીનો નાનકો ઉતારો…      ફોટો : વેબ પરથી)

- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

ગોફણની છૂટતો પથ્થર થઇને કયાંક
પટકાતું ભોંય મને લાગું
ગુલમ્હોરી ડાળખીના લીલા આકારને
ઝૂકી ઝૂકીને તોય માગું

કલરવની સુંદરીને લઇને પસાર થતી જોઇ લઉં પોપટની પાલખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

વગડાનું ઘાસ નથી માંગ્યું સખી, કે નથી
માગી મેં પર્વતની ધાર
ચકલીનો નાનકો ઉતારો આપીને તમે
લઇ લ્યો ને ઊડતો વિસ્તાર !

નીકળતા વાયરે ચડતી પતંગના કાગળમાં ગીત દઉં આળખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

-અનિલ જોશી

આકાશનું ગીત… અશક્યતાનું ગીત… અભાવની ભરપૂર પીડાથી છલકાતું ગીત.

૨૧મી જૂલાઈનાં દિવસે ગુજરાતી સાહિત્યનાં ધૂરંધર શ્રી ઉમાશંકર જોષીનો જન્મદિવસ હતો અને એ જ દિવસે ગુજરાતી સંગીતનાં પાયાસમાન શ્રી અવિનાશભાઈનો પણ જન્મદિવસ હતો… તો આજે એમને યાદ કરીને આપણે માણીએ, ખૂબ જ જાણીતું અને મને ખૂબ જ ગમતું એક ગીત…

(આવો તમે તો મન ટહુકે આનંદમાં… ફોટો : વેબ પરથી)

સંગીત : અવિનાશ વ્યાસ
સ્વર : સોલી કાપડિયા

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

કોકવાર આવતા ને જાતા મળો છો એમ મળતા રહો તો ઘણુ સારું.
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

પૂનમનો ચાંદ જ્યા ઊગે આકાશમાં ત્યાં ઉછળે છે સાગરના નીર,
મારું એ ઉર હવે ઉછળવા ચાહે એવું બન્યું છે આજ તો અધીર;
સાગરને તીર તમે આવોને ચાંદ શા ખીલી રહો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

મારી છે કુંજ કુંજ વાસંતી વાયરે કોયલ કરે છે ટહુકારો,
આવો તમે તો મન ટહુકે આનંદમાં, ખીલી ઉઠે આ બાગ મારો;
શાને સતાવો ? મારી ઉરની સિતારના તારો છેડો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

કોકવાર આવતા ને જાતા મળો છો એમ મળતા રહો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

- મહેશ શાહ

ગુરુપૂર્ણિમાની મોડી મોડી શુભેચ્છાઓ…

સંગીત : મહેશ-નરેશ કનોડિયા
સ્વર : મન્ના ડે
ફિલ્મ : તાનારીરી (૧૯૭૫)

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ગુરુચરણોની હું રજકણ છું,
ગુરુ ગોવિન્દ વિના કોઈ બીજી
ઝીલે ન છાયા એ દર્પણ છું.
ગુરુચરણોની…

ચાલુ હું તમને સથવારે,
બાંધેલી લયના અણસારે;
તાલ ચૂકી ને તૂટી પડેલું,
ગીતગંગાનું હું આભૂષણ છું.
ગુરુચરણોની…

જ્યોતિ જેવું ચલુ અંધારે,
અજવાળે અટવાવું મારે;
તેજ તિમિરને તાણે વાણે,
ગૂંચવાયેલું ચંદ્રકિરણ છું.
ગુરુચરણોની…

-કાંતિ અશોક

શબ્દને ઘૂંટી ઘૂંટીને ગુજરાતી કવિતાને અતિ સમૃદ્ધ અને રસાળ બનાવનાર આપણા મૂર્ધન્ય કવિ શ્રી ઉમાશંકર જોશીનાં આજે 100માં જન્મ દિવસે એમને હૃદયપૂર્વક અને ઊર્મિપૂર્વક શ્રદ્ધાંજલિ… મારા અને તમારા તરફથી.  આજે આપણે એમનું એક ખૂબ જ વિખ્યાત ગીત માણીએ…

(અમે ગીત ગગનનાં ગાશું રે…  ફોટો : વેબ પરથી)

સંગીત : શ્યામલ-સૌમિલ મુન્શી
સ્વર : સાધના સરગમ
આલ્બમ : હસ્તાક્ષર

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

અમે ગીત ગગનનાં ગાશું રે, અમે ગીત મગનમાં ગાશું,
કલ-કલ પૂજન સુણી પૂછશો તમે, અરે છે આ શું?
અમે ગીત o

સૂર્ય ચંદ્ર ને દીયો ઓલવી, ઠારો નવલખ તારા,
હથેળી આડી રાખી રોકો, વરસંતી જલધારા;
અમે સૂર સરિતમાં ન્હાશું રે, અમે સૂર સરિતમાં ન્હાશું.
અમે ગીત o

પંખી માત્રને મુનિવ્રત આપો, ચૂપ કરી દો ઝરણા,
પૂરો બેડીમાં હૃદય હૃદય પર, નરતંતા પ્રભુ ચરણા;
પૂર મૂકી મોકળાં ગાશું રે, પૂર મૂકી મોકળાં ગાશુ.
અમે ગીત o

બાળક હાલરડા માગે ને, યૌવન રસભર પ્યાલા,
પ્રૌઢ ભજન ભણકાર ચહે, આપે કોઈ મતવાલા;
અમે દિલ દિલ ને કંઈ પાશું રે, અમે દિલ દિલ ને કંઈ પાશું.
અમે ગીત o

- ઉમાશંકર જોશી

આવતીકાલથી લયસ્તરો પર માણો, ઉમાશંકર જોશીનો જન્મ શતાબ્દી-મહોત્સવ !

(તું અષાઢને ગાતો લઈને, આવ સજનવા…  ફોટો: કૈલાસ સોની)

મને થવું તરબોળ હવે તો ભીની ભીની રાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા.

ચૈતર ટાઢો ડામ બનીને અંગ અંગને બાળે,
પરસેવે હું રેબઝેબ ને ગામ બધુંયે ભાળે,
રોમરોમમાં ગીત મૂકીશું તું અષાઢને ગાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

આવ આપણા સંબંધોને નામ આપશું થોડાં,
પળ પળ વીતી જાય વાલમા, પછી પડીશું મોડાં,
તોડ્યો જે ના તૂટે એવો એક અજાયબ નાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

હૈયું રહેશે હાથ નહિ ને હાથ તમારે હાથે,
મળશું ભીના કૉલ આપશું વાદળ ઘેરી રાતે,
મસ્તીમાં ચકચૂર બનીશું જા, મોસમ મદમાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

- દિલીપ રાવળ

એમ તો વરસાદી વાતો લઈને દેશમાં અષાઢ આવી જ ગયો છે, અને અહીં પણ ત્રણ-ચાર દિવસથી વરસાદનાં ઝાપટાઓ દેશનું ચોમાસું યાદ કરાવે છે… ત્યારે આ વરસાદી ગીતમાં તરબોળ થઈને તમને તમારા ‘સજનવા’ને સાદ દેવાનું ગમશે ને?!

વ્હાલા કવિ શ્રી તુષારભાઈને એમનાં જન્મદિવસે મારા અને તમારા તરફથી અઢળક હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… આજે ‘હસ્તાક્ષર’ આલ્બમનું એમનું એક ગીત માણીએ.

(તારી હથેળીને રેતી માનીને કોઈ ઊંટોના શોધે મુકામ…  ફોટો: વેબ પરથી)

સ્વર : સૌમિલ મુન્શી
સંગીત : શ્યામલ-સૌમિલ મુન્શી
સ્વરાંકન : રાસબિહારી દેસાઈ
આલ્બમ : હસ્તાક્ષર 

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

તારી હથેળીને દરિયો માનીને કોઈ ઝંખનાને સોંપે સુકાન;
એને રેતીની ડમરીનો ડૂમો મળે, એનો અલ્લાબેલી. 

ખજૂરીની છાયામાં વરસે છે ઝાંઝવા ને વેળુમાં તરસે છે વ્હાણ;
કૂવા થંભેથી હવે સોણલાં રડે ને કોરી આંખોને અવસરની જાણ.
તારી હથેળીને રેતી માનીને કોઈ ઊંટોના શોધે મુકામ;
એને કોરીકટ માછલીની જાળો મળે, એનો અલ્લાબેલી. 

કોની હથેળીમાં કોનું છે સુખ, કોને દરિયો મળે ને કોને રેતી?
વરતારા મૌસમના ભૂલી જઈને એક ઝંખનાને રાખવાની વ્હેતી.
તારી હથેળીને કાંઠો માનીને કોઈ લાંગરે ને ઊઠે તોફાન;
એના ઓસરતી વેળુમાં પગલાં મળે, એનો અલ્લાબેલી.

-તુષાર શુકલ

આજનું ગીત મારા ટેણીયા તરફથી એના ડેડી માટે….

Happy Father’s Day !!

(દોસ્તી એવી પાક્કી…          જૂના ૨૦, ૨૦૧૦)

પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.
દોસ્તી એવી પાક્કી જેનો કદી ન આવે એન્ડ.

પક્ડમ્-પકડી, દોડા-દોડી, કરીએ ધીંગામસ્તી,
પપ્પા ઘોડો, છૂક-છૂક ગાડી, મમ્મી ખડ-ખડ હસતી,
મોજ પડે તો ઊંચે ઊડીએ, મોજ પડે તો લેન્ડ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.

પપ્પાની બોલિંગમાં હું તો ચોગ્ગા-છગ્ગા મારું,
પપ્પા મહેનત કરે ઘણી પણ હું ના કદીએ હારું,
મારી બોલિંગમાં પપ્પાનું વાગી જાતું બેન્ડ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.

પપ્પા ક્યારેક દફતર લઈને જાય નિશાળે મારી,
હું પપ્પાની ઓફિસે જઉં બેગ ઉઠાવી ભારી,
પપ્પા મારી ચડ્ડી પહેરે હું પહેરી લઉં પેન્ટ,
પપ્પા મારાં ભાઈબંધ ને હું પપ્પાનો ફ્રેન્ડ.

- હસમુખ ગોવાણી

(સૌજન્ય: કાવ્યપુષ્પ)

જયશ્રીએ ઊર્મિસાગર.કૉમની ચોથી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે મુકેશભાઈને કાવ્યપઠન માટે ખાસ ફરમાઈશ કરી અને જનમદિનની મુબારકબાદી પાઠવતું આ મજાનાં ગીતનું ખાસ પઠન કરીને મુકેશભાઈએ મોકલ્યું.  (ખૂબ ખૂબ આભાર, મુકેશભાઈ !)  તો આજે આ ગીત ટહુકો.કોમને ખાસ સ્નેહાર્પણ.  આ જ ગીત દ્વારા આજે ટહુકો.કૉમને પણ એની ચોથી વર્ષગાંઠની અઢળક અઢળક હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ.  ટહુકાને આજે એમ કહેવાનું મન થાય છે કે- ‘તુમ જીઓ હજારો સાલ, સાલમેં ટહુકા કરો તુમ હજાર...’ 

(ને ઉલ્લાસથી તરબતર આભ આખું વસે તારે ગામે, ટહુકો ડૉટ કોમ નામે… )

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

મુબારક, તને આ જનમદિન મુબારક.
કદી કોઈ નારંગી સાંજે હવાના સરોવર મહીંથી સુગંધોના ખોબા ભરી તેં ઉછાળ્યા,
હવે મોકલું છું આ કાગળની વચ્ચે બે ટીપા, બે ખોબા અને એક છાલક;
મુબારક, તને આ જનમદિન મુબારક.

પર્વતના હૈયામાં કલ્લોલની વાગતી વાંસળી એની
સાબિતી લઇને વહી જાય ઝરણું જરા એને ધારીને જો તો ખરી
તને નામ મારું ગમે ને મને પણ
છતાં સાથમાં એ નહીં છાપવાનું
વિધાતાએ જાતે જ છાપી દીધી એવી કંકોતરી.

ભલી આંખ વચ્ચે અનામત જગાએ હું બાંધુ છતાં
એક ટીપું વહે ને તણાઈ જતા તારી યાદોના સ્મારક;
મુબારક, તને આ જનમદિન મુબારક.

શિયાળાના પહેલા પ્રહરનો એ સૂરજ,
ચોમાસે ટપટપટી રાતોનો વૈભવ,
ને ઘખતા ઉનાળે પરબડીનાં સુખ્ખો કરું તારે નામે,
બધી ખુશીઓ પગમાં પહેરીને ઝાંઝર ફરે તારે આંગણ,
ને ઉલ્લાસથી તરબતર આભ આખું વસે તારે ગામે.

લિખિતંગ જો આ મધુમાલતી-શા અણીશુધ્ધ તારા
મહેકતા ચહેકતા અને વાંચતા ચહેરાનો ભાવક;
મુબારક, તને આ જનમદિન મુબારક.

કદી કોઇ નારંગી સાંજે હવાના સરોવર મહીંથી સુગંધોના ખોબા ભરી તેં ઉછાળ્યા
હવે મોકલું છું આ કાગળની વચ્ચે બે ટીંપા બે ખોબા અને એક છાલક
મુબારક, તને આ જનમદિન મુબારક.

- મુકેશ જોષી