ગાગરમાં સાગર

પંદરમી ઑગષ્ટે મૂકેલું કવિ નર્મદનું ગીત આજે એમનાં જન્મદિવસે ફરી એકવાર… (due to popular demand ) મેહુલનાં સંગીત અને પાર્થિવનાં સ્વર સાથે.   કવિવર શ્રી નર્મદાશંકરને સાદર સ્મરણાંજલિ.

સંગીત : મેહુલ સુરતી
સ્વર : પાર્થિવ ગોહિલ
આલ્બમ : પ્રેમ-શૌર્ય-ગુજરાત

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

——–
Published on August 15, 2010

આજે ભારતનાં 63માં સ્વાતંત્ર્ય દિવસે ઊર્મિસાગર.કૉમ તરફથી આપ સૌને ખૂબ ખૂબ અભિનંદન અને શુભેચ્છાઓ… સ્વતંત્રતાને ઉજવતી વખતે એના મૂળમાં રહેલા તમામ નામી-અનામી સપૂતોને જો આજે આપણે યાદ ન કરીએ તો જરૂર નગુણા કહેવાઈએ.  આજે આપણે માણીએ યુગક્રાંતિનાં પ્રણેતા કવિ શ્રી નર્મદનું એક દેશભક્તિગીત જેની ધ્રુવપંક્તિ આજે એક કહેવત સમાન બની ગઈ છે.

(ફતેહ છે આગે…    ફોટો: વેબ પરથી)

સહુ ચલો જીતવા જંગ, બ્યૂગલો વાગે;
યા હોમ કરીને પડો ફતેહ છે આગે.

કેટલાંક કર્મો વિષે, ઢીલ નવ ચાલે,
શંકા ભય તો બહુ રોજ, હામને ખાળે;
હજી સમય નથી આવિયો, કહી દિન ગાળે,
જન બ્હાનું કરે, નવ સરે અર્થ કો કાળે;
ઝંપલાવવાથી સિધ્ધિ જોઇ બળ લાગે….યા હોમ..

સાહસે કર્યો પરશુએ પૂરો અર્જુનને,
તે પરશુરામ પરસિધ્ધ, રહ્યો નિજ વચને;
સાહસે ઈંદ્રજિત શૂર, હણ્યો લક્ષ્મણે,
સાહસે વીર વિક્રમ, જગત સહુ ભણે;
થઈ ગર્દ જંગમાં મર્દ હક્ક નિજ માગે…યા હોમ..

સાહસે કોલંબસ ગયો, નવી દુનિયામાં,
સાહસે નિપોલિયન ભીડ્યો યૂરોપ આખામાં;
સાહસે લ્યુથર તે થયો પોપની સામાં,
સાહસે સ્કાટે દેવું રે, વાળ્યું જોતામાં;
સાહસે સિકંદર નામ અમર સહુ જાગે…યા હોમ..

સાહસે જ્ઞાતિનાં બંધ કાપી ઝટ નાખો,
સાહસે જાઓ પરદેશ બીક નવ રાખો;
સાહસે કરો વેપાર, જેમ બહુ લાખો,
સાહસે તજી પાખંડ, બ્રહ્મરસ ચાખો;
સાહસે નર્મદા દેશ-દુ:ખ સહુ ભાગે…યા હોમ..

-કવિ નર્મદ
(જન્મ: ૨૪-૮-૧૮૩૩ |  મૃત્યુ: ૨૫-૨-૧૮૮૬)

ભારતીમૈયાને સ્વતંત્રતા બક્ષવા માટે ‘યાહોમ’ કરીને જંગમાં કુદી પડેલા અને ન્યોછાવર થઈ ગયેલા આપણા શહિદોએ મેળવેલી સ્વતંત્રતાની ફતેહને આજની પેઢી એટલે કે આપણે સૌ ખરી રીતે મૂલવી શકીએ એવી પ્રાર્થના સહ, મા ભારતીને કોટિ કોટિ વંદન… સ્વાતંત્ર દિવસ સૌને ખૂબ ખૂબ મુબારક હો.

મારું ગુજરાત, આપણું ગુજરાત, આગવું ગુજરાત અને હવે સ્વર્ણિમ ગુજરાત !  સૌ મિત્રોને આજે ૫૦માં સુવર્ણ ગુજરાતદિનની ભવ્ય અને દિવ્ય હાર્દિક શુભકામનાઓ… સ્વર્ણિમ ગુજરાત નિમિત્તે લેવાયેલા ગુજરાતીઓનાં સૌ સ્વર્ણિમ સંકલ્પો સફળતમ અને પરિપૂર્ણ બનો એવી હૃદયથી અભ્યર્થના.

આજના દિવસની તૈયારીઓ ગયા વર્ષથી ચાલુ થઈ ગઈ હતી એની સૌને જાણ હશે જ… અને આપણા વ્હાલા ગુજરાતમાં (અને ગુજરાતની બહાર વસતા ગુજરાતીઓની વચ્ચે પણ) આખું વર્ષ ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ નો આ ઉત્સવ ઉજવાશે.  મિત્રો, ૧લી જાન્યુઆરીએ આપણે દુનિયાને ખૂણે ખૂણે વસનાર દરેક ગુજરાતીનાં એ સ્વર્ણિમ સંકલ્પોનો મેઘનાદ કરતું એકદમ તાજું થનગનતું ભાગ્યેશ જહાંનું એક ગુર્જર-ગીત મેહુલ સુરતીનાં મધુર સંગીત સાથે પાર્થિવ ગોહિલનાં મધુર અવાજમાં માણેલું, યાદ છે ને?? ગુજરાત તને અભિનંદન !ન માણ્યું હોય તો આજના દિવસ નિમિત્તે એને જરૂરથી ફરી માણશો.

ગયા વર્ષે ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના વખતે રચાયેલું શ્રી ઉમાશંકર જોશીનું ગુજરાત મોરી મોરી રે ગીત મૂક્યું હતું.  આ વર્ષે એ જ ગીત આપણે ફરી માણીએ, પરંતુ સંગીતબદ્ધ અને શ્રી પ્રફુલ્લ દવેનાં કર્ણપ્રિય અવાજમાં… એક વાર ગાઈને કેમ કરી ભૂલવું ? એ તો વારંવાર સાંભળવું ગમે એવું સ-રસ ગુર્જર-ગીત !

સંગીત : અજીત શેઠ (?)
સ્વર : પ્રફુલ્લ દવે

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

માત્ર આપણું ગુજરાત જ નહીં પરંતુ આપણો દેશ પણ સાચા અર્થમાં હંમેશા ‘સ્વર્ણિમ’ બની રહે એવી મંગલ મંગલ શુભકામનાઓ સહ ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ની અનહદ સફળતા માટે અતિમંગલમય શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ… મા ગુર્જરીને કોટિ કોટિ વંદનસહ !  અને વિશ્વનાં ખૂણે ખૂણે પ્રસરેલી આપણી વ્હાલી ગુર્જરી અને ગુર્જરવાસીઓને આજે ગુજરાતની સુવર્ણજયંતિ નિમિત્તે ખોબલે ખોબલે અઢળક શુભેચ્છાઓ !

જય ભારત… જય ગુજરાત…!

** આજે સુવર્ણ ગુજરાત-દિન નિમિત્તે :

• લયસ્તરો પર માણો, શ્રી ઉમાશંકર જોશીનું એક બીજું ગુર્જર-ગીત, જે એમણે  અલગ ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના થઈ એના બે દિવસ પૂર્વે લખ્યું હતું - એ તે કેવો ગુજરાતી
  
• ટહુકો પર માણો, શ્રી ભાગ્યેશ જહાંની એક નવ્વીનક્કોર રચના  (સંસ્કૃતમાં) - મેહુલ સુરતીના સ્વરકાંનમાં અને પાર્થિવ ગોહિલ ને ગાર્ગી વોરાનાં સ્વરમાં  - જયતુ જયતુ ગુજરાત !

——————————

First published in May 1, 2009

ભારતની સ્વતંત્રતાની ચળવળમાં મોખરે રહેનાર ગુજરાત રાજ્યની રચનાનો પણ એક અનોખો ઈતિહાસ છે.  મુંબઈ રાજ્યમાંથી ૧લી મે, ૧૯૬૦ નાં રોજ અલગ થયેલાં આપણા ગુજરાતની સ્થાપના અને એની માંગણી માટે થયેલી ‘મહાગુજરાત ચળવળ’ વિશે અત્યારે છઠ્ઠા ધોરણનાં ઈતિહાસમાં એક પ્રકરણ આવે છે… જે આપ સૌ અહીં વાંચી શકો છો.   એમાંનાં ગુજરાત રાજ્યનાં ઉદઘાટન પ્રસંગે આપણા મૂકસેવક પૂજ્ય શ્રી રવિશંકર મહારાજે આપેલા પ્રવચનનાં થોડા અંશો આજનાં પ્રસંગે આપણે ખરેખર વાંચવા અને કદી ન ભૂલવા જેવા છે.  આજે આપણે માણીએ, એ વખતે ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના વખતે રચાયેલું શ્રી ઉમાશંકર જોશીનું આ ગીત… જે સૌ ગુજરાતીઓ અને મા ગુર્જરીને સસ્નેહ અર્પણ…!

સૌ મિત્રોને ગુજરાત દિનની ઘણી ઘણી શુભેચ્છાઓ સહ,
જય ભારત… જય ગુજરાત…!

મળતાં મળી ગઈ મોંઘેરી ગુજરાત
ગુજરાત મોરી મોરી રે.
ભારતની ભોમમાં ઝાઝેરી ગુજરાત
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

સાબરનાં મર્દાની સોણલાં સુણાવતી,
રેવાનાં અમૃતની મર્મર ધવરાવતી,
સમદરનાં મોતીની છોળે નવરાવતી,
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

ગિરનારી ટૂકો ને ગઢ રે ઈડરિયા,
પાવાને ટોડલે મા’કાળી મૈયા,
ડગલે ને ડુંગરે ભર દેતી હૈયાં,
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

આંખની અમીમીટ ઊમટે ચરોતરે,
ચોરવાડ વાડીએ છાતી શી ઊભરે !
હૈયાંનાં હીર પાઈ હેતભરી નીતરે,
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

કોયલ ને મોરને મેઘમીઠે બોલડે,
નમણી પનિહારીને ભીને અંબોડલે,
નીરતીર સારસ શાં સુખ ડૂબ્યાં જોડલે,
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

નર્મદની ગુજરાત દોહ્યલી રે જીવવી,
ગાંધીની ગુજરાત કપરી જીરવવી,
એક વાર ગાઈને કેમ કરી ભૂલવી ?
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

ભારતની ભોમમાં ઝાઝેરી ગુજરાત
ગુજરાત મોરી મોરી રે.
મળતાં મળી ગઈ મોંઘેરી ગુજરાત
ગુજરાત મોરી મોરી રે.

- ઉમાશંકર જોશી

* ગુજરાત વિશેની માહિતી મોકલવા બદલ મિત્ર ભરત અટોસનો દિલથી આભાર…

સૌ મિત્રોને નવા વર્ષ-૨૦૧૦-ની અઢળક હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… નવા વર્ષે આપના સૌ સંકલ્પો પરિપૂર્ણ બનો એવી અભ્યર્થના.

લગભગ સૌ ગુજરાતીઓને જાણ તો હશે જ કે ગુજરાતની પચાસમી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આ વર્ષે  (૧લી મેએ) યોજાનાર ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ કાર્યક્રમની ભવ્ય તૈયારીઓ તો ક્યારનીય શરૂ થઈ ગઈ છે… આ તૈયારીઓનો મુખ્ય શક્તિસ્ત્રોત છે ગુજરાતીઓનાં સ્વર્ણિમ સંકલ્પો !  મિત્રો, આજે આપણે સૌ નવા વર્ષનાં આ પહેલા દિવસે દુનિયાને ખૂણે ખૂણે વસનાર દરેક ગુજરાતીનાં એ સ્વર્ણિમ સંકલ્પોનો મેઘનાદ કરતું એકદમ તાજું થનગનતું ગીત માણીએ… અને માત્ર આપણું ગુજરાત જ નહીં પરંતુ આપણો દેશ પણ સાચા અર્થમાં હંમેશા ‘સ્વર્ણિમ’ બની રહે એવી મંગલ મંગલ શુભકામનાઓ સહ ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ની અનહદ સફળતા માટે અતિમંગલમય શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ…!  જય ભારત… જય ગુજરાત…!

સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર: પાર્થિવ ગોહિલ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ગુજરાત, તને અભિનંદન !
ગુજરાતીના ગૌરવથી આ ધરા બની નંદનવન.

વેદકાળથી વહે નિરંતર જ્ઞાનભકિતની ધારા,
દશે દિશાઓ રક્ષે દેવો, નરનારી અહીં ન્યારા;
તું સોમનાથનું બિલીપત્ર, તું દ્વારકેશનું ચંદન,
અભિનંદન, ગુજરાત તને અભિનંદન !

ધરતીકંપમાં ઉભો રહયો તું, સાવ અડીખમ માણસ,
દુષ્કાપળોની દારુણ ક્ષણમાં, સતત ધબકતો માણસ;
સરળ-સહજ થઈ સંતાડયું તેં આંસુભીનું ક્રંદન,
અભિનંદન, ગુજરાત તને અભિનંદન !

કમ્પ્યુટરમાં કૃષ્ણુ નિહાળે, ગરબે અંબા રમતી,
દેશવિદેશની વેબસાઈટમાં વિસ્તરતી ગુજરાતી;
સમૂહજીવનમાં સૌની સાથે, વ્હેંચે કેવાં સ્પંદન;
અભિનંદન, ગુજરાત તને અભિનંદન !

સ્વર્ણિમ સંકલ્પો જાગ્યા છે, જાગી છે મહાજાતિ,
જય જય જય જય જય, બોલે હર ગુજરાતી;
દેશ અને દુનિયાને ખૂણે, કરીએ મળીને વંદન…

-ભાગ્યેશ જહાં

ગુજરાતીઓનાં આ વર્ષનાં સ્વર્ણિમ સંકલ્પો ઉપર એક વિડીયો-ક્લિપ ખાસ માણવાલાયક છે:
સ્વર્ણિમ ગુજરાત- મેરા સંકલ્પ

આવતી કાલનાં ગુજરાત દિવસ માટે સૌ ગુજરાતીઓને શુભેચ્છાઓ… કાલની રાહ જોયા વગર આજે જ બે ગુજરાતમય મુક્તકો માણીએ…!  (ગુજરાતમાં તો આમ પણ ગુજરાત-દિવસ થઈ જ ગયો છે!)

(ગુજરાતનો satellite view…)

કોઈ કવિની કલ્પનાની ભાત નિહાળો,
હેલે ચડેલ સ્વપ્ન જેવી જાત નિહાળો;
આદરનું કેવું રૂપ, કેવું પ્રેમનું સ્વરૂપ,
જોવા પધારો, મારું આ ગુજરાત નિહાળો.

*

સત્કાર અને પ્યાર સૌની વાતમાં મળે,
સચ્ચાઈ શિશુ જેવી જ જઝબાતમાં મળે;
ક્ષમા, કરુણા, સ્નેહ, સૌની આંખમાં મળે,
ભારતનું સાચું રૂપ તો ગુજરાતમાં મળે.

- રિષભ મહેતા

રિષભ અંકલે આ બે મુક્તકો ગયા વર્ષે ’ચાલો ગુજરાત’ પરિષદમાં થયેલા ગુજરાતી ગઝલ-શેરાક્ષરીનાં પ્રોગ્રામ માટે ખાસ મારી અંગત ફરમાઈશને કારણે લખી મોકલ્યા હતા.

સૌ મિત્રોને ઉત્તરાયણની આકાશે ઉડતી પતંગી શુભેચ્છાઓ…!

ગુજરાતમાં રહેતા મિત્રોને ખાસ જણાવવાનું અમારા વતી પણ બે-ચાર પતંગો ચગાવજો, પેચ લડાવજો, પાંચ-સાત પતંગો કાપજો, અને ‘કાઈપો છે’ ની થોડી બૂમો પણ પાડજો… અને ધરમપિંડુ પણ કરજો.  વળી આ બધું તમે કલેસ્ટોરેલની જરાય ચિંતા કર્યા વગર બે-ચાર કિલો તલ ને રાજગરાનાં લાડવા અને ગોળપાપડી ખાતા ખાતા જ કરજો… અને મારા અતિપ્રિય પેલા બોર ખાવાનું બિલકુલ ભૂલશો નહીં હોં… અને રાત્રે ધાબા ઉપર પતંગની સાથે ફાનસ ઉપર ચડાવતાં ચડાવતાં જ ઉધિંયાવાળું જમણ પણ કરી લેજો…!  (આટલું ભૂલાતું નથી એટલે જ તો ઉત્તરાયણ કાયમ અમારા અંતરમાં ઉજવાયા જ કરે છે…!! )

(છલકાતી એક એક અગાસી…    બરોડા…   14 જાન્યુ. 2006)

સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર : નુતન સુરતી, દ્રવિતા ચોક્સી, અમન લેખડિયા અને સત્યેન જગીવાલા

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

સનનન સનનન સન સન સન સનનન
ઊડે રે ઊડે રે ઊડે ઊડે ઊડે

આજ ગગનમાં પતંગ ઊડે મનમાં ઉમટે ઉમંગ,
છલકાતી એક એક અગાસી ઉપર જામ્યો રંગ.

ઊડે ઊડે રે પતંગ ગુજરાતનો…

હે સનનન સનનન સન, સનનન સનનન સન
ચગે રે ચગે રે ચગે ચગે ચગે
હે કાઈ…પો…છે…!

અલગ અલગ રંગોના પતગો ચારે તરફ તરવરતા,
ભુરા આ આકાશી આંગણમાં રંગોળી ભરતા,
કોઇ સનન ધસે તો કોઇ ધીમે ધીમે સરતા,
રંગબેરંગી માછલીઓની જેમ ગગનમાં તરતા.

ઊડે ઊડે રે પતંગ ગુજરાતનો…

મસ્તીનો તહેવાર ઉજવતી સઘળી ન્યાતિ જાતિ,
ભેદભાવને ભૂલીને જનતા તલના લાડુ ખાતી,
પરપ્રાંતિ જોડાયા આવ્યા પરદેશી મુલાકાતી,
પતંગ થઇને આખો દિવસ ઉડે સૌ ગુજરાતી.

ઊડે ઊડે રે પતંગ ગુજરાતનો…

હળવા થઇએ પવનની સાથે થોડું ઉડી લઇએ,
મોટપ નીચે મુકી ઉપર નાના થઇને જઇએ,
હું ગુજરાતી, ચેતનવંતો મારો આ તહેવાર,
રંગીલું આકાશ કરે ગુજરાતનો જયજયકાર.

ઊડે ઊડે રે પતંગ ગુજરાતનો…

-રઈશ મનીઆર

ઉત્તરાયણ અને પતંગ વિશેની બીજી ખાસ પોસ્ટ અહીં માણો…

• પતંગનો ઓચ્છવ - રમેશ પારેખ

• કાઈપો ! - રમેશ પારેખ

• કટ્ટ્મ કટ્ટી કટોકટી…

આજે… વિશ્વ ગુજરાતી પરિષદનાં ત્રીજા એટલે કે છેલ્લા દિવસે આ ગીત મારા તરફથી… આપણા સૌ તરફથી ઊર્મિ અને આયના ટીમ માટે…

કવિઃ રમેશ ગુપ્તા
ગાયકઃ મન્ના ડે
સંગીતઃ જયંતિ જોષી
Year: 1960

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

આજ બાપુની પુણ્યભૂમિ પર ઉગ્યું સ્વર્ણ પ્રભાત
જય ગુજરાત…., જય જય જય ગરવી ગુજરાત

જય સોમનાથ, જય દ્વારકેશ, જય બોલો વિશ્વના તાતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ યશગાથા ગુજરાતની
યશગાથા ગુજરાતની, આ ગુણવંતી ગુજરાતની, જય જય ગુજરાતની…

ભક્ત સુદામા અને કૃષ્ણના મિત્રભાવ ભુલાય નહિં
વૈષ્ણવજન તો તેને કહીએ નરસૈયો વિસરાય નહિં
જય દત્ત દિગંબર ગિરનારી, જય બોલો કાળીકામાતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

અમર ભક્ત વીરોની ભૂમિ જેના ગુણ ગાતું સંસાર
રાજાઓના તાજ મુકાવ્યા ધન્ય વીર વલ્લભ સરદાર
જય દયાનંદ જય પ્રેમાનંદ જય બોલો બહુચરામાતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

દલપત નાન્હાલાલ દયાના મધુર કાવ્ય ભુલાય નહિ
મેઘાણીની શોર્ય કથાઓ અંતરથી વિસરાય નહિ
અમર કાવ્ય નર્મદના ગુંજે જય જય અંબે માતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

મળ્યા તેલ ભંડાર દ્રવ્યના, ભિષ્મપિતાની બલિહારી
ધન્ય ધન્ય ગુજરાતની ભૂમિ, થયા અહીં બહુ અવતારી
જય સાબરમતી, જય મહિ ગોમતી સરસ્વતી, બોલો નર્મદામાતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

હિંદુ મુસ્લિમ વોરા પારસી હળીમળી સૌ કાર્ય કરે
સૃષ્ટિને ખૂણે ખૂણે ગુજરાતી જન વ્યાપાર કરે
જય સહજાનંદ જય જલારામ જય મહાવીર દાતારની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

અમર ભક્ત બોડાણો કલાપી મહાદેવ દેસાઇ
દાદાતૈયબજી કસ્તુરબા પટેલ વિઠ્ઠલભાઇ
આજ અંજલી અમર શહીદોને અર્પો ગુજરાતની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

શ્રમ પર શ્રમ કરનારા માનવની આ ધરતી ન્યારી
સત્ય શાંતિ અને અહિંસાના મંત્રો દેનારી
શ્રમ સેવાની કરો પ્રતિગ્ના ઉગી ઉષા વિરાટની
સ્વર્ણ અક્ષરે લખશે કવિઓ …

15મી ઓગષ્ટે આ ગીત મૂક્યું હતું ત્યારે એની ક્વોલિટી જુદી હતી… કારણ કે ત્યારે પાર્થિવે ખાસ પરેડ માટે ઉતાવળમાં અમને એ કમ્પોઝ કરી આપ્યું હતું… આ ગીત એમણે ખૂબ જ સુંદર સંગીત અને સ્વર સાથે… વધુ ઉત્તમ ગુણવત્તા સાથે ફરી કમ્પોઝ કર્યુ છે… જે આજે… વિશ્વ ગુજરાતી પરિષદનાં બીજા દિવસે… તમારે માટે અહીં મૂકું છું… આશા છે કે તમને જરૂર ગમશે.

સંગીત : પાર્થિવ ગોહિલ
સંગીત સંયોજન : બોબી, ભાવેશ શાહ અને ઝોહેબ 
સ્વર : પાર્થિવ ગોહિલ
ગાયકવૃંદ: શર્મિષ્ઠા અને જાહન્વી
શહેનાઈ: મધુ ધુમલ
શબ્દો: અંકિત ત્રિવેદી, સાંઈરામ દવે અને પાર્થિવ ગોહિલ

———

Aug 15

સૌ ભારતીય મિત્રોને સ્વાતંત્ર્ય દિવસ માટેની હાર્દિક  શુભકામનાઓ…!

કોઈ પણ વસ્તુની સાચી કિંમત એના અભાવમાં જ વધુ સારી રીતે સમજાય છે… અને આમ તો વતન પણ અમારામાં અમારી સાથે જ સદા હરતું ફરતું રહે છે… પરંતુ સાચુ કહું તો વતનનું મૂલ્ય વતનથી દૂર રહીને જ વધુ સમજાય છે અને ત્યારે અમૂલ્ય લાગે છે. 

વતનને કાજે પ્રાણ ન્યોછવર કરીને શહીદ થઈ જનારા આપણા સ્વાતંત્ર્યવીરોને ભાવભરી અંજલી આપવાનું આજે કેમ ચૂકાય ?  અને ત્યારે સ્વાતંત્ર્યતા મેળવવાની દરેક ભારતીયનાં દિલની અદમ્ય ઝંખનાને વાચા આપતી કવિવર ઝવેરચંદ મેઘાણીએ કરેલી કવિતારૂપી પ્રભુને આ છેલ્લી પ્રાર્થના પણ કેમ ભૂલાય ?  આજનું ગીત સાંભળવા પહેલા એમની આ પ્રાર્થનાને તમે જરૂર વાંચજો મિત્રો… અને જો તમારા રૂંવાટા ઊભા ન થઈ જાય તો કહેજો !

આજે પ્રસ્તુત છે માતૃભૂમિનું એક ગીત… આપણા પ્રિય ગાયક પાર્થિવ ગોહિલનાં ખુમારીભર્યા અવાજમાં… આ ગીત આમ તો ‘ચાલો ગુજરાત’ પરિષદનાં પ્રસંગે ગુજરાતી અને ગુર્જરમૈયા માટે જ ખાસ લખાયું છે.  પરંતુ આજે આ ગીત આપણી પ્યારી ભારતીમૈયા અને આપણા વીર શહીદોને સ્નેહાર્પણ…! 

સંગીત : પાર્થિવ ગોહિલ
સંગીત સંયોજન : બોબી અને ઝોહેલ 
સ્વર : પાર્થિવ ગોહિલ
શબ્દો: અંકિત ત્રિવેદી, સાંઈરામ દવે અને પાર્થિવ ગોહિલ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

માતૃભૂમિ પર પ્રેમભાવના જાગે,
રોમ રોમમાં એ જ ભાવના જાગે.

ગર્વ સાથે સૌ એક શ્વાસમાં ગાઓ,
વિશ્વ ગુર્જરી સ્વર્ણ ગુર્જરી થાઓ…
સાથે સૌ ગાઓ… એક થૈ ગાઓ…
ગુજરાતી… ગુજરાતી… ગુજરાતી… હું ગરવો ગુજરાતી…

ગાંધીની અહિંસા જેના કણકણમાં,
નરસૈંયાનો કેદારો રજકણમાં;
સરદાર સમી ખુમારી હર નરમાં,
પહોંચી ચંદા પર નારી પલભરમાં…

હૈયામાં જેના મેઘાણી, ઉદ્યમથી ઉજળા અંબાણી,
નર્મદની ગૂંજે સૂરવાણી, વિક્રમની વિજ્ઞાની વાણી…

ગુજરાતી… ગુજરાતી… ગુજરાતી… હું ગરવો ગુજરાતી…

હું વિશ્વપ્રવાસી ગરવો ગુજરાતી,
હું પ્રેમીલો ને સાચો ગુજરાતી;
હું દૂર વતનથી તોયે વતનની પ્યાસ,
ગુજરાતીને ગુજરાતી પર વિશ્વાસ…

મીઠું બોલી જગ જીતનારો, જેને રાસ ને રમઝટ શણગારો,
મહેમાનો માટે મરનારો, ગુજરાતીના આ સંસ્કારો…

ગર્વ સાથે સૌ એક શ્વાસમાં ગાઓ,
વિશ્વ ગુર્જરી સ્વર્ણ ગુર્જરી થાઓ…
સાથે સૌ ગાઓ… એક થૈ ગાઓ…
ગુજરાતી… ગુજરાતી… ગુજરાતી… હું ગરવો ગુજરાતી…

*

ઑગષ્ટ 10મી એડિસન, ન્યુ જર્સી ખાતે થયેલી ઈંડિયા-ડે પરેડમાં આયના ટીમે ‘ચાલો ગુજરાત’ નો ફ્લોટ રાખ્યો હતો અને આખી ટીમે આ પરેડમાં નાચી-કુદીને-ગરબા ગાઈને ખૂબ જ મસ્તી અને મજા કરી હતી… ત્યારે ખાસ આ પરેડમાં વગાડવા માટે પાર્થિવે અમને આ ગીત ઉતાવળમાં જ તૈયાર કરી આપ્યું હતું… એટલે આનાથી પણ વધુ સારી ગુણવત્તાવાળું આ જ ગીત તેઓ મને ફરી મોકલશે એવું એમણે મને વચન આપ્યું છે.  એટલે કે થોડા દિવસમાં આપણે ફરી આ ગીતને એક નવા જ રૂપમાં ફરી માણીશું… ખેર, ત્યાં સુધી તો આપણે આ જ ગીતને માણીએ. 

‘ચાલો ગુજરાત’નાં અવસર માટે ખાસ આ ગીતને શક્ય બનાવનાર બધા કલાકાર મિત્રોનો ખૂબ ખૂબ આભાર… અને હાર્દિક અભિનંદન !!

‘યાહોમ ગુજરાતી’ નામનું બીજું એક ગીત પણ આવે છે, જેનું સ્વરાંકન પરાગ શાસ્ત્રીએ કર્યુ છે… તે પણ આયનાએ ખાસ ‘ચાલો ગુજરાત’ માટે જ કરાવ્યું છે અને થોડા દિવસોમાં મને જેવું મળશે કે તરત જ હું તમને એ ગીત જરૂરથી સંભળાવીશ…! 

પ્રિય મિત્રો,  આજથી ત્રણ દિવસ માટે 2008ની વિશ્વ ગુજરાતી પરિષદ ‘ચાલો ગુજરાત’ શરૂ થાય છે જે દરેક ગુજરાતી માટે ખૂબ જ આનંદથી વાત છે.  આયના ટીમનાં તમામ સભ્યો (મારા સહિત ) તથા બધા ગુજરાતીઓને આ ભવ્ય પરિષદની સફળતા માટે ઊર્મિસાગર.કૉમ અને વાંચકમિત્રો તરફથી મબલખ શુભેચ્છાઓ…!

આજનું ગીત વ્હાલા ગુજરાત માટે… અને દરેક ગુજરાતી માટે !

ગુજરાત વિશેની આ ગઝલ મને અતિશય પ્રિય છે અને હૃદયથી જેટલું ગુજરાત નજીક છે એટલી જ આ ગઝલ પણ !  અને સૌથી આનંદની વાત એ છે કે આ વર્ષે ગુજરાતમાં સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણીનાં ભાગ સ્વરૂપે મેહુલ સુરતીએ આ ગઝલનાં ચાર શેરોને સંગીતબદ્ધ કર્યા છે.  તો ચાલો સાંભળીએ આપણા વ્હાલ ગુજરાત અને ગુજરાતીની ખુમારી-કથા… ગૌરવ-કથા !

સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર: ભાવિન શાસ્ત્રી
ગાયકવૃંદ: નૂતન સુરતી, ધ્વનિ દલાલ, વ્રતિની ઘાડઘે

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

——-

May 1, 2007  - re-published

આજનો ગુજરાત દિન સૌ મિત્રોને ખૂબ ખૂબ મુબારક… આજે ગુજરાત વિશેની આગળ એકવાર મુકેલી ગઝલની પોસ્ટને જ હું ફરીથી મૂકું છું… જે મારી ઘણી પ્રિય ગઝલ છે.  મારામાં તો હંમેશા આ ગઝલને વાંચતા કે ગણગણતા એક અનોખી જ ગુજરાતી-ખુમારી આવી જાય છે… જુઓ તમે પણ ટ્રાય કરી જુઓ! 

ફરીથી દરેક ગુજરાતી મિત્રોને આપણું આ અમૂલ્ય ગુજરાતીપણું ખૂબ ખૂબ મુબારક!

———-

May 1, 2006  - first published

સૌ મિત્રોને ગુજરાતદિવસની શુભેચ્છાઓ…!

વિશ્વને રોશન કરી ગઇ દીપિકા ગુજરાતની,
સૂર્ય પણ જોતો રહ્યો જ્યોતિ-કલા ગુજરાતની.

‘ડાંગ’ માર્યાથી કદી પાણી જુદાં થાતાં નથી,
દુશ્મનોએ જોઇ છે ક્યાં એકતા ગુજરાતની?

મુક્તિ કેરા ગાલ પર લાલી અમસ્તી ના ગણો,
રંગ લાવી છે શહીદી-ભાવના ગુજરાતની.

ભાગ્ય પર પુરુષાર્થની મારી છે લોખંડી મહોર,
ભૂલશે ઇતિહાસ ના ગૌરવ-કથા ગુજરાતની.

ચંદ્ર ને સૂરજ કહે છે રાતદિ’, ‘જય સોમનાથ!’
કાળના હૈયે જડી છે અસ્મિતા ગુજરાતની.

માતા કેરા ચીર સાથે ખેલનારા! સાવધાન!
કૈં મહાભારત ન સર્જે ઉર વ્યથા ગુજરાતની.

શૂન્ય, મારી જિંદગીને તો જ લેખું ધન્ય હું,
મૃત્યુ ટાણે પણ મળે જો ગોદ ‘મા’ ગુજરાતની.

-’શૂન્ય’ પાલનપુરી

આ આખી કવિતામાંથી કઇ કડીઓ બેસ્ટ છે એ નક્કી કરવું મારે માટે તો બિલકુલ અશક્ય છે… બધી જ કડીઓ એકબીજાથી ચડિયાતી લાગે છે. વળી, કવિની સાથે સાથે આપણનેય નથી લાગતું કે જિંદગી તો જ ધન્ય લેખાય કે “મૃત્યુ ટાણે પણ મળે જો ગોદ ‘મા’ ગુજરાતની”??  આ કવિતા વાંચીને જો કોઇ વાંચકના મુખારવિંદ પર ગુજરાતની અસ્મિતા અને ખુમારી નહિં ચમકી ઉઠે તો જ નવાઇ લાગશે!

જય ગુર્જરી!!

*

સૌ મિત્રોને ગુજરાત દિનની શુભેચ્છાઓ… 

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

આલ્બમ: પ્રેમ શૌર્ય ગુજરાત
સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર: ઓજસ મહેતા, પરેશ ખંભાતી,
જેસ્મીન કાપડિયા, દ્રવિતા ચોક્સી, ફોરમ સંઘવી

જય જય ગરવી ગુજરાત !
જય જય ગરવી ગુજરાત,
દીપે અરૂણું પરભાત,
ધ્વજ પ્રકાશશે ઝળળળળ કસુંબી, પ્રેમશૌર્યઅંકીત;
તું ભણવ ભણવ નિજ સંતતિ સઉને, પ્રેમ ભક્તિની રીત -
ઊંચી તુજ સુંદર જાત,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

ઉત્તરમાં અંબા માત,
પૂરવમાં કાળી માત,
છે દક્ષિણ દિશમાં કરંત રક્ષા, કુંતેશ્વર મહાદેવ;
ને સોમનાથ ને દ્ધારકેશ એ, પશ્વિમ કેરા દેવ-
છે સહાયમાં સાક્ષાત
જય જય ગરવી ગુજરાત.

નદી તાપી નર્મદા જોય,
મહી ને બીજી પણ જોય.
વળી જોય સુભટના જુદ્ધરમણને, રત્નાકર સાગર;
પર્વત પરથી વીર પૂર્વજો, દે આશિષ જયકર-
સંપે સોયે સઉ જાત,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

તે અણહિલવાડના રંગ,
તે સિદ્ધ્રરાજ જયસિંગ.
તે રંગથકી પણ અધિક સરસ રંગ, થશે સત્વરે માત !
શુભ શકુન દીસે મધ્યાહ્ન શોભશે, વીતી ગઈ છે રાત-
જન ઘૂમે નર્મદા સાથ,
જય જય ગરવી ગુજરાત.

-કવિ નર્મદ

 *

ચાલો મિત્રો, આજના ગુજરાત દિવસે આપણે આપણા ગુજરાત વિશે થોડું જાણીએ… (ગુર્જરી.નેટ પરથી)

ગુજરાતની વિશેષતાઓ