સૌ મિત્રોને ગુરુપૂર્ણિમાની હાર્દિક શુભકામનાઓ સહ…
ગુરુ બિન કૌન બતાવે બાટ ? બડા વિકટ યમઘાટ,
ભ્રાંતિકી પહાડી, નદિયાં બિચ મેં અહંકારકી લાટ,
કામ ક્રોધ દો પર્વત ઠાઢે, લોભ ચોર સંગાથ … ગુરુ બિન
મદ મત્સરકા મેહ બરસત, માયા પવન બહે દાટ,
કહત કબીર સુનો ભઇ સાધો, ક્યોં તરના યહ ઘાટ … ગુરુ બિન
* * *
(સૌજન્ય: સ્વર્ગારોહણ)
આ આખું પદ અહીં ટહુકા પર સાંભળો…
*
એક વખત ધોમધખતા ઉનાળામાં પાણીના એક ખાબોચિયા પાસે એક હરણ અને એક હરણીના નિશ્ચેત દેહો પડ્યા હતા. આ દૃશ્ય જંગલમાં ફરી રહેલી બે સખીઓએ જોયું ત્યારે એક સખી બીજી સખીને પૂછે છે:
ખડા ન દીખે પારધી,
લગા ન દીખે બાણ;
મેં પૂછું તોંસે હે સખી,
કિસ બિધ તજે હૈ પ્રાણ.
પ્રીત નિભાવવી કેટલી મુશ્કેલ છે અને તેને નિભાવતાં નિભાવતાં કેવી કેવી અગ્નિપરીક્ષાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે એનું ખૂબ જ સુંદર બ્યાન એક પ્રાચીન દુહામાં આપવામાં આવ્યું છે.
કવિ કહે છે કે પ્રીત નિભાવવી એટલી કઠિન છે કે એ બધાથી નિભાવી શકાતી નથી. આ કામ મુશ્કેલ છે કારણકે એ મીણના ઘોડા પર બેસીને અગ્નિ પર ચાલવાનું હોય છે. જે વ્યક્તિ મનરૂપી મીણના ઘોડાને પિગળાવ્યા વગર અંગારા પર પગ માંડવાની હિંમત કરી શકે તે જ સ્નેહને નિભાવી જાણે છે. (દુહાનો રસાસ્વાદ… શ્રી રમેશ પુરોહિત… ‘ગુફ્તગૂ’માંથી)
આ દુહાના રચયિતા કોણ છે એની કોઇને ખબર હોય તો જણાવશો.
* * *
ઊર્મિનો સાગર
