ગાગરમાં સાગર

કવિ શ્રી અનિલ જોશીને આજે એમનાં જન્મદિવસ પર ખૂબ ખૂબ હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… મારા અને તમારા તરફથી.

tree-sparrow20081118_g

(ચકલીનો નાનકો ઉતારો…      ફોટો : વેબ પરથી)

- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

ગોફણની છૂટતો પથ્થર થઇને કયાંક
પટકાતું ભોંય મને લાગું
ગુલમ્હોરી ડાળખીના લીલા આકારને
ઝૂકી ઝૂકીને તોય માગું

કલરવની સુંદરીને લઇને પસાર થતી જોઇ લઉં પોપટની પાલખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

વગડાનું ઘાસ નથી માંગ્યું સખી, કે નથી
માગી મેં પર્વતની ધાર
ચકલીનો નાનકો ઉતારો આપીને તમે
લઇ લ્યો ને ઊડતો વિસ્તાર !

નીકળતા વાયરે ચડતી પતંગના કાગળમાં ગીત દઉં આળખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

-અનિલ જોશી

આકાશનું ગીત… અશક્યતાનું ગીત… અભાવની ભરપૂર પીડાથી છલકાતું ગીત.

1223161417kibr87p
(અમે બરફનાં પંખી રે ભાઈ…  ફોટો: વેબ પરથી)

અમે બરફનાં પંખી રે ભાઈ, ટહુકે ટહુકે પીગળ્યાં.

લૂમાં તરતો ઘોર ઊનાળો
અમે ઉઘાડે ડિલે,
ઓગળતી કાયાના ટીપાં
કમળપાંદડી ઝીલે,

ખરતા પીંછે પછડાતી બપ્પોર મૂકીને નીકળ્યા !
અમે બરફનાં પંખી રે ભાઈ, ટહુકે ટહુકે પીગળ્યાં.

લીલા-સૂકા જંગલ વચ્ચે
કાબરચીતરા રહીએ,
નભમાં ઊડતાં સાંજ પડે તો
સોનલવરણાં થઈએ,

રાત પડે ને ડાળ ઉપરથી કોયલ થઈને ટહુક્યાં
અમે બરફનાં પંખી રે ભાઈ, ટહુકે ટહુકે પીગળ્યાં.

- અનિલ જોશી

મિત્રો, એક મહિનાનો આ મૂશળધાર વરસાદ આજે અહીં વિરામ લે છે અને  આશા છે કે આપ સૌને આ વર્ષાકાવ્ય સ્પેશ્યલ માસમાં ભીંજાવાની મજા આવી હશે.  જો કે, અમેરિકાનાં વરસાદનાં તો આમેય  કોઈ ખાસ ઠેકાણાં નથી હોતા; એટલે ગમે ત્યારે વચ્ચે વચ્ચે ઝાપટું આવીયે જાય, કાંઈ કહેવાય નઈં…!  :)

આજે આપણે માણીએ અનિલભાઈનું એક ખૂબ જ મજાનું ગીત… પહેલાં આ ગીત સાંભળો, પછી હું તમને આ ગીત વિશેની એક મજાની વાત પણ કરીશ.  આમ તો આ ગીતમાં પેલ્લા એટલે કે પહેલા વરસાદની વાત છે પણ મેં છેલ્લી વર્ષાપોસ્ટ તરીકે મૂક્યું છે;  કારણ કે દરેક વરસાદ પેલ્લા વરસાદ જેવો જ ખાસમખાસ લાગવો જોઈએ ને…?!  

bhavana
(પેલ્લા વર્સાદનો છાંટો…   ફોટો: વેબ પરથી)

સ્વર :  હેમા દેસાઈ
સંગીત : આશિત દેસાઈ

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

પેલ્લા વર્સાદનો છાંટો મુને વાગિયો
હું પાટો બંધાવાને હાલી રે…
વ્હેંત વ્હેંત લોહી કાંઈ ઊંચું થિયું ને
જીવને તો ચડી ગઈ ખાલી રે…

સાસુ ને સસરાજી અબઘડીયે આવશે
કાશીની પૂરી કરી જાતરા રે…
રોજિંદા ઘરકામે ખલ્લેલ પહોંચાડે મુને
આંબલીની હેઠે પડ્યા કાતરા રે…

પિયુજી છાપરાને બદલે જો આભ હોત
તો બંધાતી હોત હું યે વાદળી રે…
માણસ કરતાં હું હોત મીઠાંની ગાંગડી
તો છાંટો વાગ્યો કે જાત ઓગળી રે…

પેલ્લા વર્સાદનો છાંટો મુને વાગિયો
હું પાટો બંધાવાને હાલી રે…
વ્હેંત વ્હેંત લોહી કાંઈ ઊંચું થિયું ને
જીવને તો ચડી ગઈ ખાલી રે…

– અનિલ જોશી

* * *

રિષભ અંકલનાં ગરબાનું એક આલ્બમ ‘દાંડિયાનો દરબાર’ હું લગભગ 2-3 વર્ષથી અવારનવાર સાંભળું છું. એમાં આ ’પેલ્લા વર્સાદ’વાળું ગીત પણ કાય્યમ આવતું.  એટલે જયશ્રીએ જ્યારે અનિલભાઈનાં નામે થોડા વખત પહેલા જ આ ગીત મૂક્યું ત્યારે મને ખૂબ જ નવાઈ લાગી.  કારણ કે ગીતનું મુખડું તો મારા માટે ખૂબ જ જાણીતું હતું પણ એ મુખડા સિવાય આખું ગીત મારા માટે સાવ નવું અને અલગ હતું, અને એનું સંગીત પણ સાવ અલગ.  રિષભઅંકલ સાથે આ બાબતે થઈ ત્યારે કંઈક ગલ પડી.  વાત એમ હતી કે અનિલભાઈનાં આ ગીતનું મુખડું રિષભભાઈને (ઘણા વર્ષો પહેલાં) એટલું બધું ગમી ગયેલું કે એમનું એ જ મુખડું લઈને એમણે પોતાનું એક આગવું ગીત લખેલું, એટલું જ નહીં પણ ગરબાનાં ઢાળમાં એને કમ્પોઝ કરીને એમણે એ અનિલભાઈને તરત જ મોકલાવેલું.  પછી તો આ ગીત એમણે એમનાં રોમેંટિક-ગરબાનાં આલ્બમ ‘દાંડિયાનો દરબાર’માં સમાવ્યું હતું.  તો મિત્રો હવે આપણે માણીએ, અનિલભાઈનાં ગીતનાં મુખડાવાળું રિષભ મહેતાનું સાવ અલગ ગીત (જો કે, મુખડામાં એક-બે શબ્દોનો નજીવો ફેરફાર જરૂર છે!)… મસ્તીભર્યા આ સ્વર-સંગીત સાંભળીને તમનેય મારી જેમ વરસાદમાં ભીંજાતા ભીંજાતા જ ગરબા-રાસ રમવાનું મન ન થઈ જાય, તો મને કહેજો….! :)

સ્વર : ગાયત્રી ભટ્ટ
સંગીત : રિષભ મહેતા

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

પેલ્લા વર્સાદનો છાંટો મુને વાગિયો
હું તો પાટો બંધાવાને હાલી રે….
વ્હેંત વ્હેંત લોહી કાંઈ ઊંચું થિયું અને
જીવને તો ચડી ગઈ ખાલી રે…

એની નજર્યુંનો કાંટો મુને વાગિયો
હું તો પાટો બંધાવાને હાલી રે….
રોમરોમ ઝન ઝનનન ઝાંઝર બાજે
હાથ ઝાલી હવાનો હું તો ચાલી રે…

એની વાણીનો વાંધો મુને વાગિયો
હું તો પાટો બંધાવાને હાલી રે….
અંદરથી ઉપરથી હું ખળભળી
એના શબ્દો હતા કે કોઈ મવાલી રે…

પેલ્લા વર્સાદનો છાંટો મુને વાગિયો
હું તો પાટો બંધાવાને હાલી રે….
વ્હેંત વ્હેંત લોહી કાંઈ ઊંચું થિયું અને
જીવને તો ચડી ગઈ ખાલી રે…

- રિષભ મહેતા

આપ સૌ મિત્રોને વારંવાર ભીંજાવાનું મન થાય તો ફરીથી બધા વર્ષાકાવ્યોની મુલાકાત લઈને વારંવાર જરૂરથી ભીંજાઈ શકો છો…!  હવે ફરીથી આમ જ મળતા રહીશું, થોડા થોડા દિવસેનાં આંતરે…

kanyaa-vidaai.jpg
(ડૂસકે ડૂસકે હડસેલાતી…        10 જૂલાઈ, 2000   ફોટો: (દીદી અને પપ્પા)

સમી સાંજનો ઢોલ ઢબૂકતો જાન ઉઘલતી મ્હાલે.
કેસરિયાળો સાફો ઘરનું ફળિયું લઈને ચાલે.

પાદર બેસી ફફડી ઊઠતી ઘરચોળાની ભાત
ડૂસકે ડૂસકે હડસેલાતી બાળપણાની વાત

પૈંડું સીંચતા રસ્તો આખો કોલાહલમાં ખૂંપે
શૈશવથી ચીતરેલી શેરી સૂનકારમાં ડૂબે.

જાન વળાવી પાછો વળતો દીવડો થરથર કંપે
ખડકી પાસે ઊભો રહીને અજવાળાને ઝંખે

સમી સાંજનો ઢોલ ઢબુકતો જાન ઉઘલતી મ્હાલે.
કેસરિયાળો સાફો ઘરનું ફળિયું લઈને ચાલે.

-અનિલ જોશી

* If you can't see Gujarati click here
* Read this blog in
हिन्दी (देवनागरी) OR English (ROMAN)