ગીતાંજલિનું શ્રેણીનું આજે આ છેલ્લું ગીત… જો કે રાજેન્દ્રભાઈનાં ગીતો તો આપણે ઘણીવાર અહીં આવી જ રીતે માણતા જ રહીશું. ફરી એકવાર કવિશ્રીને ભાવભરી શ્રદ્ધાંજલિ.
સૌ મિત્રોને નવા વર્ષ-૨૦૧૦-ની અઢળક હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… નવા વર્ષે આપના સૌ સંકલ્પો પરિપૂર્ણ બનો એવી અભ્યર્થના.
લગભગ સૌ ગુજરાતીઓને જાણ તો હશે જ કે ગુજરાતની પચાસમી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આ વર્ષે (૧લી મેએ) યોજાનાર ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ કાર્યક્રમની ભવ્ય તૈયારીઓ તો ક્યારનીય શરૂ થઈ ગઈ છે… આ તૈયારીઓનો મુખ્ય શક્તિસ્ત્રોત છે ગુજરાતીઓનાં સ્વર્ણિમ સંકલ્પો ! મિત્રો, આજે આપણે સૌ નવા વર્ષનાં આ પહેલા દિવસે દુનિયાને ખૂણે ખૂણે વસનાર દરેક ગુજરાતીનાં એ સ્વર્ણિમ સંકલ્પોનો મેઘનાદ કરતું એકદમ તાજું થનગનતું ગીત માણીએ… અને માત્ર આપણું ગુજરાત જ નહીં પરંતુ આપણો દેશ પણ સાચા અર્થમાં હંમેશા ‘સ્વર્ણિમ’ બની રહે એવી મંગલ મંગલ શુભકામનાઓ સહ ‘સ્વર્ણિમ ગુજરાત’ની અનહદ સફળતા માટે અતિમંગલમય શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ…! જય ભારત… જય ગુજરાત…!
સંગીત: મેહુલ સુરતી
સ્વર: પાર્થિવ ગોહિલ
ગુજરાત, તને અભિનંદન !
ગુજરાતીના ગૌરવથી આ ધરા બની નંદનવન.
આજે પન્નાઆંટીનો જન્મદિવસ છે… એમને મારા, તમારા અને ઊર્મિસાગર.કૉમ તરફથી ખોબલે ખોબલે શુભેચ્છાઓ. દોઢેક વર્ષ પહેલા એમની ૨૦ વર્ષ જૂની ઓડિયો કેસેટમાંથી રેકોર્ડ કરીને એમનું એક ગીત અહીં મૂક્યું હતું અને ત્યારે કવયત્રિનાં અવાજમાં એનું પઠન પણ માણ્યું હતું… (ન માણ્યું હોય તો ફરી આ રહ્યું, જરૂર માણજો !) દિલીપ ઢોલકીયાનાં સંગીતથી મઢાયેલા આ ગીતને એમનાં ‘વિદેશીની‘ આલ્બમમાં પણ લેવામાં આવ્યું છે… આજે આપણે એ ગીતને ફરી માણીએ, કલ્યાણી કૌઠાળકરનાં સુમધુર અવાજમાં.
Happy Birthday, Dear Panna aunty!!
સ્વરકાર: દિલીપ ઢોલકીયા
સ્વર: કલ્યાણી કૌઠાળકર
દિવ્ય ભાસ્કરનાં હયાતીનાં હસ્તાક્ષર વિભાગમાં 30 માર્ચ 2009નાં રોજ શ્રી સુરેશ દલાલ દ્વારા આ ગીતનો આસ્વાદ કરાવવામાં આવ્યો હતો, જે આપ અહીં માણી શકો છો…
——————————-
First time posted on: June 12, 2008
પન્નાઆંટીનું એક ગીત… એમનાં જ અવાજમાં… અને સંગીત સાથે પણ… આ બંને ઓડિયોનું રૂપાંતર 20 વર્ષ જૂની ઓડિયો કેસેટમાંથી કર્યુ હોઈ એની ગુણવત્તા બદલ માફ કરશો અને એને અવગણશો એવી આશા સહ…
(તારા બગીચામાં ટહુકાનું પંખી…)
પ્રસ્તાવના: સુરેશ દલાલ
સ્વર: પન્ના નાયક
સ્વર: અનુરાધા પૌંડવાલ
સંગીત: દિલીપ ઢોલકીયા
તારા બગીચામાં રહેતી ગઈ,
ને ટહુકાનું પંખી એક દેતી ગઈ;
અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉં છું.
ઝાડવાની લીલેરી માયા મને,
ફૂલની, સુગંધની છાયા મને.
અને વહેતા આ વાયરામાં વહેતી ગઈ,
કંઈક જન્મોની વાતને ઉકેલતી ગઈ;
અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉં છું
આ દિવસ ને રાતની કળીઓ ખૂલી,
અહીં પળપળના ગુંજનની ગાથા ઝૂલી.
હું તો ભમતી ગઈ ને કશું ભૂલતી ગઈ
ને યાદ કરતી ગઈ;
અને કહેતી ગઈ કે હવે જાઉં છું.
આજે મુકુલભાઈનાં જન્મદિવસે એમને મારા અને તમારા તરફથી અઢળક શુભેચ્છાઓ… આ ગીત અહીં મૂકવાની ઘણા વખતથી ઈચ્છા હતી, જેને માટે આજે ખૂબ જ સુંદર મોકો મળી ગયો (અને ટહુકો.કૉમ પરથી એનાં શબ્દો પણ મળી ગયા!). ગીતમાં વચ્ચે આવતાં મુકુલભાઈની મને ખૂબ જ ગમતી ‘ચૂમી છે તને‘ ગઝલનાં બે અશઆર તો જાણે બોનસ જેવા જ લાગે છે…
(ઊર્મિસાગર.કૉમની ત્રીજી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે કાવ્ય-પઠન સ્પેશ્યલ સપ્તાહ વખતે મુકુલભાઈ દ્વારા ઉમેરાયેલા એક ખાસ શે’ર સાથે આ આખી ગઝલનું પઠન એમનાં અવાજમાં અહીં સાંભળી શકો છો…!)
તમે જો હોવ તો વાતાવરણ કેવું સરસ લાગે,
અરીઠા લાગે છે આસવ ને ચા કોફી ચરસ લાગે;
તમોને જોઈને પાણીને પોતાને તરસ લાગે,
તમારી યાદમાં વીતેલ એક એક પળ વરસ લાગે,
અને તો પણ પડે છે આખુ જીવન કમ, તમારા સમ !
તમારા રૂપની…
બનું હું રાત તો શમ્મા તમારું નામ થઈ જાશે,
તમે સાકી બનો તો મારું હૈયું જામ થઈ જાશે;
તમારા રૂપની ઝળહળ જો સુબહો-શામ થઈ જાશે,
સૂરજ ને ચાંદ બન્ને જણ બહુ બદનામ થઈ જાશે,
બનું હું ફૂલ તો બનશો તમે શબનમ, તમારા સમ !
તમારા રૂપની…
તમે પહેલા આગળ રહીને પછી નજદીક આવો છો,
રડાવેલી એ આંખોને જ ખુશીઓથી સજાવો છો;
તમે અમને ડૂબાડીને પછી હોડી બચાવો છો,
ખરા માઝી તમે છો, કેવા સંયમથી સતાવો છો,
જખમ પણ આપ છો ને આપ છો મરહમ, તમારા સમ !
તમારા રૂપની…
દરિયામાં હોય એને મોતી કહેવાય છે, તો આંખોમાં હોય એને શું?
અમે પૂછ્યું : લે બોલ હવે તું.
પંખી વછોઈ કોઈ એકલી જગ્યાને તમે માળો કહેશો કે બખોલ?
જોવાતી હોય કોઈ આવ્યાની વાટ ત્યારે ભણકારા વાગે કે ઢોલ?
બોલો સુજાણ, ઊગ્યું મારામાં ઝાડવું કે ઝાડવામાં ઊગી છું હું?
અમે પૂછ્યું : લે બોલ હવે તું.
ઊંચી ઘોડી ને ઊંચો અસવાર : એના મારગ મોટા કે કોલ મોટા?
દરિયો તરવાની હોડ માંડે તો દરિયાનું પાણી જીતે કે પરપોટા?
સૂરજ ન હોય તેવી રાતે ઝીંકાય છે એ તડકાઓ હોય છે કે લૂ?
અમે પૂછ્યું : લે બોલ હવે તું.
આ ગીતનાં શબ્દો, સંગીત, સ્વર, સ્વરાંકન પ્રથમવાર ટહુકો પર માણેલાં, ત્યારનાં મને એટલાં બધા ગમે છે કે જ્યારે જ્યારે પણ હું આ ગીત સાંભળું છું ત્યારે માત્ર એક જ વાર તો કદી સાંભળતી જ નથી. અને થોડા થોડા દિવસે મને આ ગીત સાંભળવાનો રીતસર જુવાળ જેવો જ આવે છે… :-) એક ખાસ સખીને એના જન્મદિવસે આ ગીત સસ્નેહ અર્પણ…
(ચાલ સખી, ફરી જિંદગીને…)
સંગીત : ક્ષેમુ દિવેટીયા
સ્વર : અમર ભટ્ટ
ચાલ સખી, પાંદડીમાં ઝાકળનાં ટીપાની જેમ ફરી જિંદગીને મૂકીએ,
ટેરવાંનો સ્પર્શ એક ઘટના કહેવાય છે કે લાગણી ગણાય- એમ પૂછીએ.
વેદના તો અડીખમ ઉભો કંઠાર જતાં આવતાં જુવાળ ભલે કોતરે,
સુખ સાથે આપણો તો જળનો સંબંધ ક્યાંક રેતી ઢાંકે ને ક્યાંક ઓસરે;
છીપલાની હોડીને શઢથી શણગાર ચાલ, કાંઠો છોડીને હવે ઝૂકીએ…
પાંદડીમાં ઝાકળનાં ટીપાંની જેમ ફરી ચાલ સખી, જિંદગીને મૂકીએ.
ચાંદનીને ચાંદનીનું નામ ન’તા દેતા- એ વાતો અકબંધ મને યાદ છે,
વૃક્ષ પછી, ડાળ પછી, પંખીનો માળો ને ઉપર આકાશ જેવો સાદ છે;
મૂળમાંથી ફૂટે ને ટોચ લગી જાય એવી લાગણીને કેમ રે ઉવેખીએ !
ઝાકળ-શી જિંદગીને પાનની લીલાશ પરે ચાલ સખી, એક વાર મૂકીએ.
-ધ્રુવ ભટ્ટ
કંઠાર = દરિયાનો કાંઠો, કિનારો : જુવાળ = ભરતી
તુષારભાઈ કહે છે એમ- મૂળથી ટોચ સુધી લહેરાતી લાગણીનું ગીત ! જિંદગીને ઝાકળ-શી નાજુક રીતે જોવાની કવિની દૃષ્ટિ સાચે જ દાદ માંગી લે છે. ગીતને જેમ વધુ માણો એમ વધુ ઉઘડે છે. ઝાકળ અલ્પજીવી છે. જિન્દગીને ઝાકળની સાથે સરખાવીને કવિ આપણને કદાચ એવો ઈશારો પણ કરે છે કે જિન્દગી એટલે પ્યાર કે દો-ચાર દિન ! અહીં જિંદગીને પાંદડીમાં ‘ફરી’ મૂકવાની વાત સૂચવે છે કે ભૂતકાળમાં વેદનાનો ઈતિહાસ પણ છે જ, જેને ભુલી જઈને હવે પછીની જિન્દગીને નવેસરથી જીવવાની વાત છે. અને એ વેદના ભલે કાળજુ કોરવાનું એનું કામ કરતી રહે, કારણ કે ‘કોરવું’ અને ‘કોતરવું’ એ વેદનાનો સ્વભાવ છે. પરંતુ આપણો મૂળ સ્વભાવ તો આનંદમય છે. હાસ્ય આપણને સહજ સુલભ છે જ્યારે રૂદન માટે તો આપણાં કેટલાંયે સ્નાયુઓએ પણ સખત મહેનત કરવી પડે છે. એવી જ રીતે કવિ કહે છે એમ આપણો સાચો સંબંધ તો સુખની સાથે જ છે (દુ:ખ તો મેન-મેઈડ છે) અને એ પણ જળનો સંબંધ છે, જેમાં ક્યારેક ભરતી પણ હોય અને ઓટ પણ હોય. વળી, જળ જ્યારે અન્ય પ્રવાહીમાં ભળી જાય છે ત્યારે પોતે આખું સમર્પિત થઈ જાય છે, એમાં ઓતપ્રોત થઈ જાય છે અને એ પોતે પણ એ જ પ્રવાહીનું રૂપ ધારણ કરી લે છે. એવી જ રીતે આપણે પણ જો જળની જેમ સુખને મેળવીએ તો આપણે પણ સ્વયં ‘સુખરૂપ’ કે ‘આનંદરૂપ’ બની શકીએ. ડૂબવાનાં ભયથી તો ઉલટા ભારી થવાય, તો તરી કેમ શકાય?!… ભય છોડીને એકદમ હળવા થઈ જઈએ તો જ તરવાનો જરાયે પ્રયત્ન કર્યા વિના પણ મોજ-મસ્તીથી તરી શકાય, સાવ સહજતાથી જિંદગીને જીવી શકાય. અને ભીતરનાં મૂળથી ટોચ લગી લહેરાતી લાગણીનાં ટેરવાનો સ્પર્શ- એને માત્ર એક ઘટના તો કેમ કહેવાય, એને તો અવસર જ કહેવાય ને… લાગણીનો અવસર! (યાદ આવ્યું- મારું જ એક ગીત… ઘટના કહું કે કહું અવસર?)
જેમનાં લગ્નનાં શુભ પ્રસંગે અમે લયસ્તરો.કૉમ, ઊર્મિસાગર.કૉમ અને ટહુકો.કૉમ પર ધાંધલ-ધમાલ કરી હતી, એ અમારા વ્હાલા મિત્રો ધવલ અને મોનલને આપણા સૌનાં તરફથી સુખી અને પ્રસન્ન દાંમપત્યજીવન માટે મબલખ શુભેચ્છાઓ… આજનું આ ગીત ખાસ એ નવદંપતિને અર્પણ. લયસ્તરો પર grand finale રૂપે લગ્નની સજીવ ઝલક જોવાનું ચૂકશો નહીં…!
હળવે હળવે શીત લહેરમાં ઝુમી રહી છે ડાળો,
સંગાથે સુખ શોધીએ, રચીએ એક હુંફાળો માળો !
એકમેકને ગમતી સળીઓ શોધીએ આપણ સાથે,
મનગમતા માળાનું સપનું જોયું છે સંગાથે;
અણગમતું જ્યાં હોય કશું ના માળો એક હુંફાળો,
સંગાથે સુખ શોધીએ રચીએ એક હુંફાળો માળો !
મનગમતી ક્ષણ ના ચણચણીએ ના કરશું ફરિયાદ,
મખમલ મખમલ પીંછા વચ્ચે રેશમી હો સંવાદ;
સપના કેરી રજાઈ ઓઢી માણીએ સ્પર્શ સુંવાળો,
સંગાથે સુખ શોધીએ રચીએ એક હુંફાળો માળો !
હો પૂનમની પ્યારી પ્યારી રાત, મારી પ્રીતમ સાથે છે મુલાકાત,
આજ તું ના જાતી… ના જાતી, ના જાતી.
ચમકે છે નભમાં જેટલાં તારા… જેટલાં તારા હો !
હો ચમકે છે નભમાં જેટલાં તારા, સપનાં તે એટલાં મનમાં,
આજની આ પૂનમ છે જેવી રૂપાળી… જેવી રૂપાળી હો !
હો આજની આ પૂનમ છે જેવી રૂપાળી, એવું જ રૂપ મારા તનમાં;
જોજે થાયે ના આજે પ્રભાત, મારી પ્રીતમ સાથે છે મુલાકાત,
આજ તું ના જાતી… ના જાતી, ના જાતી.
હો પૂનમની પ્યારી…
જાગી છે પ્રીત મારી જન્મોજનમની… જન્મોજનમની હો !
હો જાગી છે પ્રીત મારી જન્મોજનમની, રમશું રે રાતભર રંગમાં,
જાઓ જાઓ સખીઓ થાશે રે મોડું… થાશે રે મોડું હો !
હો જાઓ જાઓ સખીઓ થાશે રે મોડું, સાજન છે કોઈનાં સંગમાં;
મને કરવા દ્યોને થોડી વાત, મારી પ્રીતમ સાથે છે મુલાકાત,
આજ તું ના જાતી… ના જાતી, ના જાતી.
હો પૂનમની પ્યારી…
આ બ્લોગ પર અન્ય કવિઓની જે રચનાઓ પોસ્ટ કરી છે, એને લીધે જો કોઇના કોપીરાઇટનો ભંગ થયેલો કોઇને લાગે અને મને જાણ કરવામાં આવશે, તો તેને સત્વરે અહીંથી દૂર કરીશ. પણ મને આશા અને શ્રદ્ધા છે કે સૌ સર્જકો અને પ્રકાશકો તેમ જ તેમના વારસદારો ગુજરાતી ભાષાના પનોતા સંતાનોને માટે વિશ્વ-ગુર્જરી સમાજમાં સભાનતા કેળવવાના આ નિસ્વાર્થ પ્રયત્નોને હૃદયપૂર્વક ટેકો આપશે અને બીરદાવશે.
۞ Disclaimer : This blog is not for any commercial purposes.
The entries posted on this blog are purely with the intention of sharing personal interest in gujarati literature/sahitya without any intention of direct or indirect commercial gain.
