ગાગરમાં સાગર

(આવો વરસાદ ભાઈ…  ફોટો: વેબ પરથી)

આવો વરસાદ ભાઈ, આવો વરસાદ ભાઈ, તમને આદર માન છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

બળ બળતી ધરતીની કાળી દિશાઓ પણ ભડકે બળે છે વેરાનમાં
ત્રાહિ ત્રાહિ સહુ પંખી પશુઓ ને ખેડૂત રહે પરેશાનમાં
તમે પધારો તો ધરતીને આભનાં કણ કણમાં થાય આરામ છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

ઘૂંસરે બળદને ખેતરમાં ખેડૂત પણ પરસેવે કેવાં પિલાય છે
બાળકની હોડી ને મમ્મીની છતરી પણ ખૂણે પડી રિબાય છે
તડકાની સેરોના ધોધમાર મારાથી, લોકો થયા હેરાન છે
કાળઝાળ ઉનાળે સુક્કી આ ધરતી પર તમે મોંઘેરા મહેમાન છે

-પ્રજ્ઞા વશી

લગ્નપ્રસંગે જ્યારે જાન આવે ત્યારે કન્યાપક્ષવાળા તરફથી જમાઈરાજ માટે ખાસ ગાવામાં આવતા એક ખૂબ જ જાણીતા ગીતનાં રાગમાં આ ગીતને ગણગણવાની ખૂબ જ મજા આવશે… “આવો જમાઈ રાજ બેસો જમાઈરાજ તમને આદર માન છે“… જાણે કે ધરતીને પરણવા આવતાં જમાઈ વરસાદભાઈને માટેનું ગીત… 

કવિ શ્રી અનિલ જોશીને આજે એમનાં જન્મદિવસ પર ખૂબ ખૂબ હાર્દિક શુભેચ્છાઓ… મારા અને તમારા તરફથી.

(ચકલીનો નાનકો ઉતારો…      ફોટો : વેબ પરથી)

- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

ગોફણની છૂટતો પથ્થર થઇને કયાંક
પટકાતું ભોંય મને લાગું
ગુલમ્હોરી ડાળખીના લીલા આકારને
ઝૂકી ઝૂકીને તોય માગું

કલરવની સુંદરીને લઇને પસાર થતી જોઇ લઉં પોપટની પાલખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

વગડાનું ઘાસ નથી માંગ્યું સખી, કે નથી
માગી મેં પર્વતની ધાર
ચકલીનો નાનકો ઉતારો આપીને તમે
લઇ લ્યો ને ઊડતો વિસ્તાર !

નીકળતા વાયરે ચડતી પતંગના કાગળમાં ગીત દઉં આળખી
- કે મને ફૂટતી નથી રે કેમ ડાળખી?

-અનિલ જોશી

આકાશનું ગીત… અશક્યતાનું ગીત… અભાવની ભરપૂર પીડાથી છલકાતું ગીત.

૨૧મી જૂલાઈનાં દિવસે ગુજરાતી સાહિત્યનાં ધૂરંધર શ્રી ઉમાશંકર જોષીનો જન્મદિવસ હતો અને એ જ દિવસે ગુજરાતી સંગીતનાં પાયાસમાન શ્રી અવિનાશભાઈનો પણ જન્મદિવસ હતો… તો આજે એમને યાદ કરીને આપણે માણીએ, ખૂબ જ જાણીતું અને મને ખૂબ જ ગમતું એક ગીત…

(આવો તમે તો મન ટહુકે આનંદમાં… ફોટો : વેબ પરથી)

સંગીત : અવિનાશ વ્યાસ
સ્વર : સોલી કાપડિયા

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

કોકવાર આવતા ને જાતા મળો છો એમ મળતા રહો તો ઘણુ સારું.
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

પૂનમનો ચાંદ જ્યા ઊગે આકાશમાં ત્યાં ઉછળે છે સાગરના નીર,
મારું એ ઉર હવે ઉછળવા ચાહે એવું બન્યું છે આજ તો અધીર;
સાગરને તીર તમે આવોને ચાંદ શા ખીલી રહો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

મારી છે કુંજ કુંજ વાસંતી વાયરે કોયલ કરે છે ટહુકારો,
આવો તમે તો મન ટહુકે આનંદમાં, ખીલી ઉઠે આ બાગ મારો;
શાને સતાવો ? મારી ઉરની સિતારના તારો છેડો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

કોકવાર આવતા ને જાતા મળો છો એમ મળતા રહો તો ઘણું સારું,
હોઠ ના ખૂલે તો હવે આંખોથી હૈયાની વાતો કરો તો ઘણું સારું.

- મહેશ શાહ

ગુરુપૂર્ણિમાની મોડી મોડી શુભેચ્છાઓ…

સંગીત : મહેશ-નરેશ કનોડિયા
સ્વર : મન્ના ડે
ફિલ્મ : તાનારીરી (૧૯૭૫)

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

ગુરુચરણોની હું રજકણ છું,
ગુરુ ગોવિન્દ વિના કોઈ બીજી
ઝીલે ન છાયા એ દર્પણ છું.
ગુરુચરણોની…

ચાલુ હું તમને સથવારે,
બાંધેલી લયના અણસારે;
તાલ ચૂકી ને તૂટી પડેલું,
ગીતગંગાનું હું આભૂષણ છું.
ગુરુચરણોની…

જ્યોતિ જેવું ચલુ અંધારે,
અજવાળે અટવાવું મારે;
તેજ તિમિરને તાણે વાણે,
ગૂંચવાયેલું ચંદ્રકિરણ છું.
ગુરુચરણોની…

-કાંતિ અશોક

શબ્દને ઘૂંટી ઘૂંટીને ગુજરાતી કવિતાને અતિ સમૃદ્ધ અને રસાળ બનાવનાર આપણા મૂર્ધન્ય કવિ શ્રી ઉમાશંકર જોશીનાં આજે 100માં જન્મ દિવસે એમને હૃદયપૂર્વક અને ઊર્મિપૂર્વક શ્રદ્ધાંજલિ… મારા અને તમારા તરફથી.  આજે આપણે એમનું એક ખૂબ જ વિખ્યાત ગીત માણીએ…

(અમે ગીત ગગનનાં ગાશું રે…  ફોટો : વેબ પરથી)

સંગીત : શ્યામલ-સૌમિલ મુન્શી
સ્વર : સાધના સરગમ
આલ્બમ : હસ્તાક્ષર

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

અમે ગીત ગગનનાં ગાશું રે, અમે ગીત મગનમાં ગાશું,
કલ-કલ પૂજન સુણી પૂછશો તમે, અરે છે આ શું?
અમે ગીત o

સૂર્ય ચંદ્ર ને દીયો ઓલવી, ઠારો નવલખ તારા,
હથેળી આડી રાખી રોકો, વરસંતી જલધારા;
અમે સૂર સરિતમાં ન્હાશું રે, અમે સૂર સરિતમાં ન્હાશું.
અમે ગીત o

પંખી માત્રને મુનિવ્રત આપો, ચૂપ કરી દો ઝરણા,
પૂરો બેડીમાં હૃદય હૃદય પર, નરતંતા પ્રભુ ચરણા;
પૂર મૂકી મોકળાં ગાશું રે, પૂર મૂકી મોકળાં ગાશુ.
અમે ગીત o

બાળક હાલરડા માગે ને, યૌવન રસભર પ્યાલા,
પ્રૌઢ ભજન ભણકાર ચહે, આપે કોઈ મતવાલા;
અમે દિલ દિલ ને કંઈ પાશું રે, અમે દિલ દિલ ને કંઈ પાશું.
અમે ગીત o

- ઉમાશંકર જોશી

આવતીકાલથી લયસ્તરો પર માણો, ઉમાશંકર જોશીનો જન્મ શતાબ્દી-મહોત્સવ !

આપણા NRI કવિ ડો. આશરફ ડબાવાલાને ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદનું પારિતોષિક, ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમીનો પુરસ્કાર, ગુજરાતી લિટરરી એકેડેમી ઓફ નોર્થ અમેરિકા (GLA) દ્વારા આપાતું ચુનીલાલ વેલજી મહેતા પારિતોષિક અને આઇ.એન.ટી.(INT)નો કલાપી એવોર્ડ પ્રાપ્ત થયો છે.  તેમના કાવ્યસંગ્રહ ‘ધબકારાના વારસ’ને ભાવનગર યુનિવર્સિટી અને સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીમાં એમ.એ. ના અભ્યાસક્રમમાં પાઠ્યપુસ્તક તરીકે પસંદ કરવામાં આવેલ છે.  છેલ્લાં ૧૫ વર્ષથી ડો.ડબાવાલા ‘શિકાગો આર્ટ સર્કલ’ સંસ્થા થકી ગુજરાતી સાહિત્ય, સંગીત અને કલાના વિવિધ કાર્યક્રમો રજૂ કરી શિકાગો વિસ્તારમાં આપણી સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિના પ્રચાર ને પ્રસારમાં પ્રવૃત્ત છે.

ડો.ડબાવાલાની કાવ્યપ્રવૃત્તિને બિરદાવવા ‘શિકાગો આર્ટ સર્કલ’ના મિત્રોએ ૭મી ને ૮મી ઓગસ્ટે શબ્દ ને સંગીતના મહોત્સવનું આયોજન કરેલ છે. આ કાર્યક્રમો વિષે વધારે માહિતી નીચેના ફ્લાયરમાંથી મળી શકશે.

આ મહોત્સવની જવલંત સફળતા માટે મારા અને તમારા તરફથી ‘શિકાગો આર્ટ સર્કલ’નાં મિત્રોને અઢળક શુભેચ્છાઓ…

(તું અષાઢને ગાતો લઈને, આવ સજનવા…  ફોટો: કૈલાસ સોની)

મને થવું તરબોળ હવે તો ભીની ભીની રાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા.

ચૈતર ટાઢો ડામ બનીને અંગ અંગને બાળે,
પરસેવે હું રેબઝેબ ને ગામ બધુંયે ભાળે,
રોમરોમમાં ગીત મૂકીશું તું અષાઢને ગાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

આવ આપણા સંબંધોને નામ આપશું થોડાં,
પળ પળ વીતી જાય વાલમા, પછી પડીશું મોડાં,
તોડ્યો જે ના તૂટે એવો એક અજાયબ નાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

હૈયું રહેશે હાથ નહિ ને હાથ તમારે હાથે,
મળશું ભીના કૉલ આપશું વાદળ ઘેરી રાતે,
મસ્તીમાં ચકચૂર બનીશું જા, મોસમ મદમાતો લઈને, આવ સજનવા;
તું વરસાદી વાતો લઈને આવ સજનવા…

- દિલીપ રાવળ

એમ તો વરસાદી વાતો લઈને દેશમાં અષાઢ આવી જ ગયો છે, અને અહીં પણ ત્રણ-ચાર દિવસથી વરસાદનાં ઝાપટાઓ દેશનું ચોમાસું યાદ કરાવે છે… ત્યારે આ વરસાદી ગીતમાં તરબોળ થઈને તમને તમારા ‘સજનવા’ને સાદ દેવાનું ગમશે ને?!

તું મને મળતી ખરી પણ મન વગર,
ઝાંઝવા બનતાં સરોવર જળ વગર.

શૂન્ય મારું મન થયું છે એટલું,
કે હવે ખડ ખડ હસું છું ભય વગર.

જ્યાં જઉં છું ત્યાં મને સામી મળે
ભીંત પણ ચાલી શકે છે પગ વગર.

દૂર તારાથી થતો હું જાઉં છું
એમ લાગે છે, હવે છું ઘર વગર.

સૂર્ય સ્પર્શે ઓસ તો ઊડી ગયું
હું તને મળતો રહ્યો કારણ વગર.

-ચિનુ મોદી ‘ઈર્શાદ’

*****

અમેરિકાના પશ્ચિમ તરફના અખાતી વિસ્તાર (west coast - bay area) માં વસતા ગુજરાતીઓ માટે ખાસ જાહેરાત…

ડગલો રજુ કરે છે - શ્રી ચિનુ મોદી ‘ઇર્શાદ’ સાથે એક સંવાદ, July 11, 2010, Sunnyvale CA

આજે મારા વ્હાલા વિશાલના જન્મદિવસ પર સાંભળીએ આ મઝાનું કૃષ્ણ દવે રચિત બાળગીત..!
Happy Birthday Vishal… Wish you a lot of fun today and always..!! … હેપ્પી બર્થ ડે બેટા!

સંગીત : હરીશ ઉમરાવ

આ સઘળાં ફૂલોને કહી દો યુનિફોર્મમાં આવે,
પતંગિયાઓને પણ કહી દો સાથે દફતર લાવે.

મન ફાવે ત્યાં માછલીઓને આમ નહીં તરવાનું,
સ્વીમિંગપુલના સઘળા નિયમોનું પાલન કરવાનું.

દરેક કૂંપળને કોમ્પ્યુટર ફરજિયાત શીખવાનું,
લખી જણાવો વાલીઓને તુર્તજ ફી ભરવાનું.

આ ઝરણાંઓને સમજાવો સીઘી લીટી દોરે,
કોયલને પણ કહી દેવું ના ટહુકે ભરબપ્પોરે.

અમથું કૈં આ વાદળીઓને એડમિશન દેવાનું?
ડોનેશનમાં આખ્ખેઆખ્ખું ચોમાસું લેવાનું.

એક નહીં પણ મારી ચાલે છે અઠ્ઠાવન સ્કૂલો,
‘આઉટડેટ’ થયેલો વડલો મારી કાઢે ભૂલો !